Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 45. İmam Gelmeden Kamet Getirilmiş De Olsa, Cemaat Oturarak İmamı Bekler
Humeyd’den, demiştir ki; Ben Sabit el-Bunanî’ye namaz için ikamet getirildikten sonra konuşan kimsenin (halini) sordum. O da bana Enes b. Malik’in (şöyle) dediğini söyledi: “Namaz’a ikamet getirilmişti. Bir adam Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in önüne gerildi, ikametten sonra onu (namaza durmaktan) alıkoydu.”
Diğer tahric: Buharî, ezan
AÇIKLAMA: Hafız İbn Hacer Fethu’l-Barî isimli eserinde bu hadis-i seri açıklarken “Bu hadis-i şeriften ihtiyaç duyulduğu zaman ikamet bittikten sonra hemen namaza durmayıp, gecikmenin caiz olduğu anlaşılmaktadır. Fakat bu; ihtiyaç olmadan namaza durmayı geciktirmekse, mekruhtur. Yine bu hadis müezzin “kad kameti’s-salah” dediği anda imamın tekbir alması gerekir, diyen Hanefî alimlerinin aleyhine birr delildir” demektedir.
Hanefi alimlerinden Buhari Şarihi Aynî merhum ise, bu hadis-i şerifin şerhinde “Hanefi alimleri, ikametten sonra namaza durmayı özürsüz geciktirmenin mekruh olduğunu söylemişlerdir. Fakat dinî bir sebeble meydana gelen bir gecikme içinse, herhangi bir kerahet söz konusu değildir” diyerek Hanefi imamlarına göre ikametten sonra hemen namaza başlamanın farz olmadığını ifade etmiş ve bu “bu hadis, ikamet biter bitmez namaza durmanın müstehab olduğuna delildir” demiştir.
Meraki’l-felah isimli eserde hanefî alimlerinin görüşleri şöyle ifade edil-, mektedir: “İmamın, kad kaametissalah denince tekbir alması, Ebu Hanife ve Muhammed’e göre namazın edeblerindendir. Ebu Yusuf ve diğer üç mez-heb imamına göre ise namaza başlamayı ikametin sonuna kadar geciktirmekte bir sakınca yoktur.” [Haşiye ala Meraki’l-felah, 225]
Ni’met-i İslam müellifi merhum M.Zihnî Efendi ise, sözü geçen kıymetli eserlerinde bu mevzuyu şöyle ifade ediyor: “Demek ki imam namaza başlamayı ikamenin sonuna kadar geciktirirse bunda bütün imamlarca herhangi bir sakınca yoktur. Ancak imamlar arasındaki ihtilaf, Kad kaameti’s-salah dendiği zaman namaza başlamanın müstehab olup olmadığı konusundadır”. Burada açıklanması gereken husus, müezzinin kamet getirmesi anındaki mecburiyetlerin bütün görüşleri ortadan kaldırdığıdır. Günümüz cemaatinin cahil olması İslam’daki saf ve intizamı bilmemeleri neticesinde imam cemaata kamet getirirken müdahale etmek mecburiyetinde kalmaktadır ki, bu şarttır. “Ön safta boş yer varken arka saflarda namaz olmaz” diyen görüşlere hürmeten cemaatin durumu ile ilgilenmesi de imamın vazifelerinden-dir. (Daha geniş bilgi için bk. 661. hadis 4.)
DEVAM