Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 30. Bir Kişinin Ezan Okuyup Başkasının Kamet Getirmesi
Ziyad b. el-Harisi es-Sudai demiştir ki: Sabah ezanının ilk (vakti) girince Nebiyy-i Ekrem (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bana emir verdi, ben de ezan okudum ve ya Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): “İkamet de edeyim mi? deyince doğu tarafına doğru, sabahın doğuşunu gözetlemeye başladı, “hayır” dedi. Sabah olunca (devesinden) indi, abdest bozduktan sonra (namaza hazırlanan) arkadaşlarının (arasına) katıldı. Yani abdest aldı. Bilal ikamet etmek isteyince Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) O’na, “Ezanı Suda’lı (Ziyad b. Haris) okudu. Ezanı kim okursa ikameti de o eder” buyurdu. Bunun üzerine ikameti de ben ettim.
Diğer tahric: Tirmizî, salat; İbn Mace, ezan; Ahmed b. Hanbel IV, 169.
AÇIKLAMA: Hadis-i şerifte ravinin ismi “Suda’nın kardeşi” şeklinde geçmektedir, fakat biz onu “Suda’lı” diye terceme etmeyi daha uygun bulduk. Suda’ Yemen’de bir kabiledir. İnsan mensub olduğu kabilenin kardeşi sayıldığı için Resul-ü Ekrem (S.A.V.) bu raviden “Suda’nın kardeşi” diye bahsetmiş ve bir kabilenin fertleri arasında bulunan fıtri kardeşlik duygusunu ifade buyurmuştur.
Metinden anlaşıldığına göre sabah ezanının vakti girince orada Hz. Bilal hazır bulunmadığından Hz. Nebi o anda orada hazır bulunan Ziyad b. Haris (r.a.)’e ezan okumasını emretmiştir. Bu emri yerine getiren Ziyad (r.a.) ikamet etmek için Hz. Nebi’den izin istemişse de buna hemen izin vermeyerek ortalığın aydınlanmasını beklemeye başlamıştır. Biraz sonra Hz. Nebi abdestini tazeleyip gelmiş, tam o sırada Hz. Bilal (r.a.)’in ikamet etmek istediğini görünce buna müsaade etmemiş, ikametin, ezan okuyanın hakkı olduğunu ifade buyurmuştur. Ancak bu hususta mezheblerin delilleri ve görüşleri farklıdır. Nitekim 512. hadiste izah edildi.
Bu hadisten “Ezanı okuyanın ikamet etmesi, başkasının ikamet etmesinden daha evladır” hükmü çıkarılır.