Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 24. Namaz Kılınması Caiz Olmayan Yerler
Ebu Said el-Hudrî (r.a.), Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: Musa b. İsmail ise rivayetinde, “zannediyorum ki Amr” demiştir. “Hamam ve kabristan’ın haricinde yer yüzünün tamamı mescid’dir (Namazgahtır)”
Diğer tahric: İbn Mace, mesacid: Tirmizî, salat; Ahmed b. Hanbel, V, 248, 256; Darimî, salat.
AÇIKLAMA: Tirmizi, bu hadis hakkında: “Bunda ızdırap var. Sufyan-ı Sevri Amr b, Yahya’dan o da babası kanalıyla Resulullah’tan mursel olarak, Hammad b. Seleme’de, Amr b. Yahya’dan o babası kanalıyle Ebu Said’den O da Resulullah’tan rivayet etmiştir. Sanki Sevri’nin Amr b. Yahya’dan onun da babasından yaptığı rivayet daha sahihtir” der.
Müellif Ebu Davud bu hadisi iki ayrı üstad’dan almıştır. Bunlar, Müsedded ve Musa b. İsmail’dir. Müsedded rivayetinde Abdülvahid’in Amr b. Yahya’dan duyduğuna şüphe etmediği halde Musa b. İsmail bunda şüphe etmiş ve bu şüphesine; “Zannediyorum ki…” diye işaret etmiştir. Tercemedeki tire arasındaki kısım bu şüpheye işaret olarak varid olmuştur.
Üzerinde durduğumuz hadis, kabristanlarla hamamlarda namaz kılmayı nehyetmektedir. Kabristanlarda namazın hükmüne ait görüşler, bundan evvelki hadisin şerhinde açıklanmıştır.
Hamam sözünden maksat, sadece bugünkü manada umuma açık yıkanma yerleri değil, nerede olursa olsun yıkanmaya tahsis edilen her yerdir. Buralarda namazı kılmanın hükmü de ulema arasında ihtilaflıdır:
Ahmed b. Hanbel Ebu Sevr ve Zahirilere göre hamamlarda namaz sahih değildir.
Cumhura göre ise, necaset olmadığı takdirde gusül edilen yerlerde namaz kılmak mekruhtur. Necaset olduğu takdirde sahih değildir. Hanefîlere göre tuvalet çukurları üzerinde de namaz kılmak sahih değildir.
Malikîler, hamamlarda namazın kerahetsiz caiz olduğu görüşündedir.
Üzerinde durduğumuz babın hadislerinde beyan edilenlerden başka namaz kılınması nehyedilen başka yerler de vardır. Mezbahalar, çöplükler, yol ortaları, deve yatakları, Beytullahın üzeri, gasbedilen arazi, mescid-i dırar, kabre karşı, kilise ve havralarda resimlere karşı, üzerinde necaset bulunan gusulhane duvarında, yanan ateşe karşı ve resme karşı namaz kılmak bu cümledendir. Bunlardan ilk ikisi pis olduklarından, üçüncüsü gelene geçene zarar vereceği için, dördüncüsü tehlikesinden ve kalbe vesvese vereceğinden, Beytullah’ın üstü de tazim içindir. Bundan sonrakilerin her biri için ayrı sebepler vardır. Bunlardan her birinde namaz kılmayı nehyeden ayrı ayrı hadisler varid olmuştur.
Bazı alimler, yer yüzünün tamamının namazgah olduğunu ifade eden hadisin umumuna bakarak bütün buralarda namazı caiz görmüşlerdir. Şevkanî bunlara karşı, adı geçen yerlerde namazı men eden hadislerin has olduğunu hüküm yönünden umum ifade eden hadislerin bunlar üzerine bina edilmesi gerektiğini söyler.
Bazı Hükümler