Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
VİTR BAHSİ
DEVAM: 4. Vitir Namazında Ne Okunur?
Abdulaziz b. Cüreyc’den; demiştir ki: Mü’minlerin annesi Aişe (r.anha)’ya Resûlullah (s.a.v.)’in hangi surelerle vitir kıldığını sordum… [Abdulaziz önceki hadisin mânâsını zikredip] “Ve üçüncü rekat’te ve Muavvizeteyn (Felak ve Nas) ile dedi.
İzah:
İbn Mâce, ikame
Abdulaziz b. Cureyc tâbiundandır. Kureyş’e mensuptur. Hz. Aişe, İbn Abbâs, Said b. Cübeyr, ve İbn Ebî Müleyke’den hadis rivayet etmiştir.
Bu rivayette Hz. Peygamber’in vitir namazının ilk iki rekatında A’la ve Kâfirûn surelerini okuduğuna işaret bakı-
mından bir önceki rivayetin aynısıdır. Fakat üçüncü rekatte önceki rivayette sadece ihlâs suresinin okuduğu bildirildiği halde burada ihlâsa ilaveten mu-avvizeteyn (Felak ve Nâs) surelerini de okuduğu beyan edilmektedir.
Tirmizî’nin “hasen-garib” dediği Abdulazizrtarikiyle yaptığı rivayet de, üzerinde durduğumuz rivayete uygun düşmektedir. Tirmizi’nin rivayeti şöyledir: “Aişe (r.anha)’ye Resulüllah’ın vitir namazında hangi sureleri okuduğunu sorduk;
”Birinci rekatte ikinci rekatı üçüncüde de ve muavvizeteyı okurdu” cevabını verdi.
Bu hadis-i şerif, Abdulaziz b. Cüreyc hakkındaki tereddütlerden dola; zayıf sayılmıştır. Ancak Taberânî’nin Mikdam b. Dâvud tarikiyle Ebû Hi reyre’den Dârekutnî’nin; Yahya b. Said ve Amre vasıtasıyle Hz. Aişe’de İbn Hıbban ve Hâkim’in ve yine Said b. Ebî Meryem kanalıyla Yahya b Eyyûb’den Hâkim’in rivayet ettikleri aynı mânâdaki hadisler bu hadisi tak viye etmektedirler.
Bu rivayetler, vitir namazında anılan sureleri okumanın müstehab ol duğunu göstermektedir. Mâliki ve Şâfiîler bu hadislerin muhtevasını görüş lerine esas almışlardır. Hanefilerle Hanbeliler ise, ilk iki rekatte öbürleri ilt aynı görüşte olmakla beraber üçüncü rekatte sadece İh I a.s okunacağını, buna Muavvizeteyn’i ilâve etmenin sünnet olmadığım söylerler. Hanefi fıkıh kitaplarından Bahr’da “Sünende ve diğerlerinde Muavvizeteynin de okunacağı hakkında vâki olan şeyleri Ahmed b. Hanbel ve Yahya b. Main inkâr etmişlerdir. Onu ulemanın çoğunluğu caiz görmemiştir” denilmektedir. Ancak yukarıda işaret ettiğimiz hadisler bunun sabit olduğunu göstermektedir.
Hz. Peygamberin, vitir namazında başka sureleri de okuduğuna dair rivayetler vardır. Bunlardan bazılarını aşağıya alıyoruz:
Muhammed b. Nasr’ın Hz. Ali’den rivayet ettiğine göre:
“ResulüIIah (s.a.v.) dokuz sure ile vitir kılardı. Bunlar: Birinci rekatte Tekâsiir. Kıt dr ve Zilzâl sureleri; İkincide Asr, Nasr ve Kevser; üçüncüde de Kâfirûn, Leheb ve İhlâs sureleridir.”
Yine Muhammed b..Nasr, Said b. Cübeyr’in vitir namazının birinci re-katinde Bakara suresinin sonunu; ikincide, Kadr-Bazan Kâfirûn- üçüncüde de Ihlâs surelerini okuduğunu rivayet ediyor.
Muhammed b. Nasr’ın Said b. Cübeyr’den yaptığı bir başka rivayet de şöyledir:
“Ömer b. el-Hattab, Übey b. Ka’b’a, ramazanda cemaate namaz kıldırmasını emrettiği zaman, Übey onlara vitri de kıldırır ve birinci rekatte, Kadr; ikincide Kâfirûn; üçüncüde de İhlâs surelerini okurdu.”
Bu rivayetler bazı surelerin okunması konusunda müttefik olmakla birlikte bazılarında farklılık arz etmektedir. Bu durum vitir namazında okunması şart koşulan belli bir surenin olmadığını göstermektedir. Ancak yukarıda da belirtildiği gibi, A’lâ, Kâfinin, ve İhlâs surelerini mezheblere göre de üçüncü rekatte İhlâs’a ilâveten Müavvizeteyn surelerini okumak müstehab’tır.