SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
52. Kadınların Mescide (Gitmek Üzere) Çıkmaları İle İlgili Hadisler
Ebu Hureyre (r.a.)’den, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Allah’ın kadın kullarını Allah’ın mescidlerinden men’etmeyiniz. Ancak onlar süslenmemiş ve koku sürünmemiş olarak camiye gelsinler.”
Diğer tahric: Darimî, salat; Ahmed b. Hanbel, II, 438, 475, 528; V, 192, 193; VI, 70.
AÇIKLAMA: Hadis-i şerifteki nehy, 567 numarada gelecek olan İbn Ömer hadisinden anlaşıldığı üzere kerahete delalet etmektedir. Çünkü İbn Ömer’den rivayet edilen bu hadisteki ” Onların evleri kendileri için daha hayırlıdır” ifadesinden kadınları mescide çıkmaktan men’etmenin haram olmadığı anlaşılmaktadır.
Nevevî, “Hadisin zahirinden anlaşıldığına göre kadınlar mescide çıkmaktan men edilmezler, ancak bunun bazı şartları vardır” der. Nevevî’nin zikrettiği ve hadislerden çıkartılan şartlar şunlardır:
1. Kadın, süslenmemiş olmalıdır.
2. Kadın koku sürünmemiş olmalıdır.
3. Sesi duyulacak şekilde ziynet eşyası (bilezik, halhal) takmamış olmalıdır.
4. Erkeklerle karışık olmamalıdır.
5. Genç olmamalıdır.
6. Fahr alameti olan bir elbise giymiş olmamalıdır.
7. Yolda korkulacak bir fitne bulunmamalıdır.
Yine Nevevî’nin bildirdiğine göre kadın evli ise ve bu şartlar bulunursa, onu camiden men etmek tenzihen mekruh, evli değilse haramdır. Bu Şafiî, Malikî ve Hanbelîlerin görüşüdür.
Hanefî mezhebinde mesele ihtilaflıdır: İmam-ı Azam’a göre sadece ihtiyarlar, öğlen ve ikindi dışındaki namazlara çıkabilirler. Çünkü bu vakitler fasıkların yaygın olduğu vakitlerdir, bu vakitlerde fitne ihtimali daha fazladır. Akşam, yemek zamanı, yatsı ve sabah da uyku zamanı olduğu için fitne yönünden daha emniyetli vakitlerdir, denmekte ise de günümüzde bu fitnenin ekseriyetle akşam, yatsı ve sabah namazları zamanında olması sebebiyle emniyette olunmadıkça gidilmemesi gerekir. Ebu Yusuf ve Muhammed’e göre ihtiyar kadınlar bütün vakitlerde mescide gidebilirler. Buharî şarihi Aynî, “Fesadın yayıldığından dolayı bu zamanda fetva, kadınların hiç bir vakitte mescide çıkmaması şeklindedir” der. Zaten gençlerin mescide gitmelerinin kerahetinde Hanefî imamları arasında ihtilaf yoktur.
Hidaye’de, Mutlak olarak “Kadınların cemaate gitmeleri mekruhtur” denilir. Şarihler bu sözlerden maksadın gençler olduğunu söylerler. Aynî’nin yaşadığı zamanla bu günü mukayese edersek, bu günün fitne yönünden o devirleri fersah fersah geçtiğini görürüz. Öyleyse günümüzde, ister genç olsun ister ihtiyar olsun kadınların namaz kılmak, vaaz dinlemek, hele hele mevlid dinlemek için mescide gitmeleri mekruhtur. Bezlu’I-Mechud sahibi de aynı şeyi söylemektedir.
Hattabî’nin bildirdiğine göre bazı alimler (îbn Reslan,’ bunların Malikilerle Şafiilerin bazıları olduğunu söyler) bu hadise istinad ederek, erkeğin karısını hac için yola çıkmaktan men’edemeyeceği görüşüne varmışlardır. Ancak bu istidlal cumhura göre sıhhatli değildir. Çünkü kadınların sefer mesafesi kadar bir yere tek başlarına çıkmaları caiz değildir. Bu, hadisle sabittir. Ancak kadın Mescid-i Haram’a, sefer mesafesinden daha yakın bir yerde ise, veya kadının yanında beraber gideceği mahremi bulunursa kocası onu farz olan hacdan men edemez. Bu hanefî mezhebinin görüşüdür.
DEVAM
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar