Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
HARAC – İMARA – FEY’ BAHSİ
26-27. Yemen Topraklarının Durumu
Amir b. Şehr’den demiştir ki: Rasûluliah (s.a.v.) (bir Nebi olarak ortaya çıkınca (benim mensup olduğum, Yemen’deki) Hemdân (kavmi) bana: “Sen bize bir öncü olarak şu (Nebi olduğu söylenen) adam’a gider misin? Eğer sen bizim için ondan hoşlanacak bir durum görürsen (gelip bize haber verirsin) onu(n Nebiliğini) biz de kabul ederiz. Fakat (onda) hoşlanmadığın bir durum görürsen, ondan bizde hoşlanmayız!” dedi(ler). Ben de:
“Evet giderim” dedim ve Rasûlullah (s.a.v.)’in huzuruna vardım. Ve (onun) dinini beğendim (gelip kavmime haber verdim) kavmim de müslüman oldu. (Bunun üzerine) Rasûlullah (s.a.v.) (orada bulunan) Umeyr Zû Merrân’a şu mektub’u yazdı… Malik b. Merare er-Rehavî’yi de tüm (Yemen halkına elçi olmak üzere) Yemen’e gönderdi, (onu gönderince) Akk Zû-Hayvan (isimli şahıs) da müslüman oludu. Akk (ismindeki bu zat)a “Rasûlullah (s.a.v.)’e git de köyün ve malın için ondan bir emân al !” denildi. (O da) bunun üzerine (yola çıkıp Hz. Nebi’ye) vardı. Rasûlullah (s.a.v.) de (şu mektubun) o’na yazıl(ıp verilmesini emretti:
“Bismillahirrahmanirrahim (ile başlarım) Allah’ın Rasûlü Muhammed’den Akk Zû Hayvan’a. Eğer (Akk Zû Hayvan isimli bu adam) toprağı, malı ve kölesi üzerindeki (hak iddiasında gerçekten) doğru söylüyorsa, emân ve Allah’ın zimmetiyle Rasûlü Muhammed’in zimmeti o’na aittir.” ve (bu mektubu) Halid b. Said b. el-As yazdı.
İzah:
Tercümede parantez içerisinde de işaret ettiğimiz gibi bu hadisin Râvisi Amir b. Şehr, Yemen’den ve Hemdan kabilesin-dendir. Hadis-i şeriften anlaşıldığına göre, kabilesinin onu Hz. Nebi’e bir temsilci olarak göndermesiyle, önce kendisi sonra da kabilesi müslüman olmuştur. Hemdan kabilesi müslümanlığa girince Hz. Nebi onlara tebrik mahiyetinde bir mektup göndermiştir.
Bu mektubun metni hadiste geçmiyor. Taberani’nin Umeyr Zû Merran’dan naklettiği bir hadis-i şerifte bu mektubun şu lafızlardan ibaret olduğu ifade ediliyor:
“Umeyr Zû Merrân’a ve Hemdan’dan İslâm’a girenlerin hepsine! Gelelim sadede selam sizin üzerinize olsun. Kendisinden başka gerçek ilah bulunmayan Allah’a olan hamdini size (bildirerek sözlerime başlıyorum) Biz rum topraklarından gelince sizin İslâm’a girdiğiniz haberi bize ulaşmış oldu. Sizlere müjdeler olsun ki, Allah sizi doğru yola iletmiştir.”
Rasûlullah (s.a.v.) tüm Yemen halkına elçi olarak da Malik b. Merare er-Rehavi isimli sahabiyi göndermiş ve eline bir de Akk zû Hayvan isimli şahsa hitaben yazılmış bir mektup vermiş mektupda
“Ey Akk (sana gelen bu Malik isimli zât) gerçekten (kendisine verilen) sırlan muhafaza etti. Emaneti yerine getirdi. Elçilik görevini yaptı. Seni onun vasıtasıyla hayra davet ediyorum,.” anlamında ibareler varmış. Bu mektubu okuyan Akk da müslüman olmuş, bunu işiten Yemen’liler O’na “Madem müslüman oldun, git de Hz. Nebi’den köyünün ve mallarının emniyette olacağına dair bir yazı al” demişler. Onun müracaatı üzerine Hz. Nebi kendisine “Gerçekten bu mallar ve köyde çalışan köleler kendi-sininse ve bu şahıs bu malların kendisinin olduğuna dair yaptığı beyanatında doğru ise, bu mallar Allah’ın ve Rasûlünün teminatı altındadır. Onlara bu zattan gayrisi dokunamaz” mealinde bir yazı vermiştir.
Bu durumda Yemen arazisi mülk arazisidir ve öşre tabidir. Çünkü burası harpsiz alındığından, toprakları olduğu gibi sahiplerine bırakılmıştır.