Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
MENASİK BAHSİ
DEVAM: 44. Mekke’ye Girmek
İbn Ömer’den rivayet edildiğine göre, Nebi (S.A.V.) Mekke’ye yukarı yoldan girermiş. (Müsedded ile İbn Hanbel’in) Yahya’dan naklettiklerine göre ise, Nebi (S.A.V.) Mekke’ye Kedâ’dan (yani) Bathâ yolundan girer, aşağı yoldan çıkarmış, (Râvî) el-Bermekî (buraya şu cümleyi de) ekledi: “Yani Mekke’nin iki sarp yolundan” (girer çıkardı). Müsedded’in hadisi ise daha tamdır.
İzah:
Buhari, hac; Müslim, hac; Nesâî, menâsik; İbn Mâce, menâsîk
Seniyye: Aslında her dağın sarp yeri, yahut yüksek yoludur. Burada “seniyye” kelimesiyle kast edilen Mekke’nin el-Muallât denilen meşhur kabristanının yukarısındaki yoldur. Bu yol vaktiyle çıkılması güç sarp bir yermiş. Sonra Hz. Muâviye tarafından düzeltilmiş. Daha sonra Abdülmelik ve Mehdî zamanlarında ve 811 tarihlerinde mevziî tamirler yapılmış Mısır sultanı el-Müeyyed zamanında kamilen tamir olunmuştur. Mekke’ye inen yukanki yola “Kedâ”, Mekke’den çıkarken takip edilen alt yola da “Küdâ” derler.
Resûlullah (s;a.)’in Mekke’ye yukanki yoldan girip aşağıki yoldan çıkmasının hikmeti, İbrahim aleyhiselâm’ın nidası yüksek yerden yapıldığı içindir. Bir de yüksek yerden girmek ve alçak yerden çıkmak maksada daha uygundur. Bazılarına göre Mekke’ye üst yoldan girilince Kabe’yi Muazzama karşı geldiği için girerken bu yol tercih edilmiştir. Münafıklara İslâmiyetin kuvvet ve şevketini göstererek onları korkutmak için bu yoldan girdiğini söyleyenler olduğu gibi Hicret esnasında gizlenerek gittiği için şimdi de açıktan girmek maksadıyla göze çarpmaya en müsait olan tepelerden girmeyi tercih ettiğini söyleyenler ve her iki yolla da teberrük etmek maksadıyla girerken ve çıkarken iki ayrı yoldan girmeyi tercih ettiğini ileri sürenler de vardır.[Davudoğlu, Sahih-i Müslim Terceme ve Şerhi VI, 517.]
Hadisin senedinden de anlaşıldığı gibi bu hadis müellif Ebû Davud’a üç ayrı yoldan gelmiştir:
1. Abdullah b. Cafer el Bermekî yoluyla,
2. Müsedded ve İbn Hanbel yoluyla,
3. Osman b. Ebî Şeybe yoluyla.
Hadisin metni en uzun olanı Müsedded yoluyla gelenidir.Çünkü bu rivayette Resûl-i Ekrem’in Mekke’ye girerken Bathâ’daki yukarı yolu tâkib ettiği ilâvesi yani Kedâ denilen yukarı yolun Bathâ’da olduğu ilâvesi vardır.