Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
FERAİZ BAHSİ
DEVAM: 6- Dedenin Mirastan Alacağı Pay
Hasen (eİ-Basrî)den rivayet olunduğuna göre) Ömer (b. Hattab) (r.a.) bir gün ashab-ı kirama hitaben “Rasûlullah (s.a.v.)’in dedeye miras’tan ne kadar bir pay verdiğini (içinizden) hanginiz biliyor?” demiş de Ma’kıl b. Yesar:
Ben (biliyorum) Rasûlullah (s.a.v.) dedeye altıda bir pay verdi” cevabını vermiş (Bunun üzerine Hz. Ömer’ de) “Kiminle beraber (bulunduğu zaman Hz. Peygamber ona bu payı verdi?) demiş (Hz. Ma’kıl da) “Bilmiyorum” cevabını vermiş (bu cevabı alan Hz. Ömer de) “Öyleyse (senin yukarıdaki cevabın bizim meselemize) bir çözüm getirmez.” karşılığını vermiş.
İzah:
İbn Mâce, feraiz; Ahmed b. Hanbel V-27.
Her ne kadar Hz. Ömer b. Hattab “Hz. Peygamber bir dedeye kiminle beraber bulunduğu zaman mirastan altıda bir pay veriyordu? sorusunu yöneltmekle bir dedenin mirastan alacağı paym diğer varislerin sayısına ve ölüye yakınlık durumuna göre değişebileceğini ifade etmek istemişse de, gerek Hz. Ömer, gerekse Hz. Ma’kıl bu mevzuda daha fazla bir açıklama yapmadıklarından mevzumuzu teşkil eden bu hadis-i şerifte dedenin marastan alacağı pay hakkında yeterli bir açıklama bulunmuyor.
Bu hadisi Hasan el-Basrî, Ömer b. el-Hattâb’dan rivayet etmiştir. Oysa Hasan-i Basri (r.a.) hicretin yirmi birinci senesinde dünyaya gelmiştir. Hz. Ömer hicretin yirmi üçüncü yılında şehid edilmiştir. Bu durumda Hasan-ı Basri’nin Hz. Ömer’den hadis rivayet etmiş olmasına ihtimal yoktur/Fakat Buhârî ile Müslim’in sahihinde Hz. Hasan-i Basrî’nin Hz. Ma’kıPdan rivayet ettiği hadisler vardır.[Buhârî, ahkam; Müslim, iman, İmare]
Fıkıh kitaplarında açıklandığı üzere dede mirasta dört halde bulunur.