Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
EDEB BAHSİ
64. Bir Kimsenin Ebu İsa Künyesi Almasının Hükmü
(Zeyd b. Salim’in) babasından (rivayet edildiğine göre) Ömer ibn El-Hattâb (r.a.) Zeyd İbn Sabit’in kendi kendisine Ebu İsa künyesini veren oğlunu dövdü. El Mugîre İbn Şu’be de kendisine “Ebu İsa” diye künyelenmişti. Hz. Ömer O’na: Sana Ebu Abdullah künyesini alman yetmiyor mu? diye çıkıştı. Bunun üzerine Mugîre, “Bu künyeyi bana Rasûlullah (s.a.v.) verdi” dedi. Hz. Ömer de: Onun gelmiş, geçmiş hataları affedilmiştir. (Bize gelince) biz kendi başımızayız. (Allah’ın bize nasıl muamele yapacağını bilmiyoruz)” diye çıkıştı. Bunun üzerine (Mugîre) ölünceye kadar Ebu Abdullah künyesini taşımaya devam etti.
İzah:
Bezlül-Mechud yazarı Hz. Ömer’in metinde geçen: “O’nun gelmiş geçmiş hataları affedilmiştir. (Bize gelince) biz kendi başımızayız” mealindeki sözlerini açıklarken şu görüşlere yer veriyor: “Allah daha iyisini bilir ya, bazı işler haddizatında kerahetten hali olmadığından bu gibi işleri yapmak aslında çirkindir. Fakat haram değildir. İnsanlar bu tür işlerdeki çirkinliği anlayınca, bu işleri yapmanın haram olduğunu zannederler. Halbuki bu fiili irtikab etmek haram değil mekruhtur.
Hz. Nebi bu gibi mekruh işleri yapmanın haram olmadığını göstermek için onları işleyebilir. Bu fiilinden dolayı da günahkâr olmaz. Bilakis bir gerçeği açıkladığı için sevab kazanmış olur. Bu Hz. Peygamberin şahsına ait Özel bir durumdur. Binaenaleyh başkaları aynı fiili işleyecek olurlarsa günahkâr olurlar. Öyleyse bir insan birisine Ebû İsa (İsa’nın babası) ismini verecek olursa zihinlerde sanki Hz. İsa’nın bir babası varmış gibi gerçeğe aykırı bir fikir uyandırmış olacağından çirkin bir fiil işlemiş olur.
1. Kendisi bu künyeyi seçtiği zaman, henüz, kendisine mevzumuzu teşkil eden bu hadis-i şerif ulaşmamış olabilir.
2. Hz. Nebiin Mugîre İbn Şu’be’ye Ebu İsâ künyesini verdiğini düşünerek bu künyeyi almanın sünnet olduğuna inandığı için bu künyeyi seçmiş olabilir.
Fakat şurasını unutmamak gerekir ki eğer bu künyeyi almak sünnet olsaydı Hz. Ömer bu künyeye müdahale etmez ve bu künyeyi başkalarına da verirdi.”[Bezlu’l-Mechûd, XIX, 198.]