Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 177-178. Teşehhüdle İlgili Hadisler
Semure b. Cündüb (r.a.) (oğluna yazdığı bir mektupta) şöyle demiştir: “İmdi, Resûlullah (s.a.v.) bize “(namaz kılan) namazın ilk ka’desinde veya sonunda olduğu zaman demeden Önce = (Bütün selamlar, güzel sözler, ibâdetler ve mülk Allah’ındır) deyiniz. Sonra, sağınıza, imamınıza ve birbirinize selâm veriniz” diye emretti.
Ebu Davud dediki: Süleyman b. Musa aslen Kufelidir, fakat Dimeşk’te (kalır) idi. Ebû Davud dediki: Bu mektup Hasan’ (el-Basri’n) in, Semure ile görüşüp ondan hadis aldığına delildir.
AÇIKLAMA:
Bu rivayet, ifadesinden anlaşıldığına göre, bir mektuptan alınmıştır. Bu mektup “muhailelerde mescit! İnşası bahsinde geçen (salat 13, Hadis no, 456) Semure’nin oğluna yazdığı mektuptur. Yani Semure, oğluna bir mektup yazmış ve Resûlullah’tan duyduğu bazı şeyleri bildirmiştir. Buraya alınan bölüm, mektubun bu konu ile ilgili kısmıdır. Mektuptaki ifâdelerden de anlıyoruz ki,Semure’nin haber verdiği teşehhüd, İbn Mes’ud ve İbn Abbas’uı haber verdiklerimde farklıdır. Ayııca bu haberden namazı bitiren kimsenin imama da selâm vermesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu, muktedi sağma ve soluna selam verdikten sonra,limanıa da selam verecektir” diyen Mâlikîlerin görüşlerinin delillerindendir. Cemaatin biribirlerine selâm vermesinden maksat, sola selâm vermektir. Bu, sağa verilen selâmın iadesi durumundadır. Zaten Hz. Nebi “Sağa seîâm verini/” dedikten sonra, solu anmamış, ”imamınıza ve birbirinize” buyurmuştur. Bu cemaatin biribirine selâm vermelerinden maksadın, sola selâm vermek olduğunu gösterir.
Ayrıca imama selâm vermeye lüzum görmeyenler, cümlenin başındaki ‘nin hüküm yönünden terâhi ifâde etmediğini söylerler. Çünkü imam, ya muktedinin tam önünde ya sağında veya solunda olabilir. Eğer önünde ise, sağa ve sola verilen selamlar aynı zamanda imama verilmiş sayılır. Sağında ise sağa verilen, solunda ise, sola verilen selâm imama verilmiş demektir.
Ebü Davud’un rivayetin sonuna ilave ettiği “bu mektup, Hasen’in Semure ile görüştüğüne delildir” tarzındaki ifade, Hasan el-Basrî’nin Semure ile görüşmediğini söyleyenlere cevaptır. Zira Hasan el-Basrî ile Süleyman b. Semure aym devirlerde yaşamışlardır. Her ikisi de 3. tabakadandır. Süleyman babası ile görüşüp ondan hadis rivayet ettiğine göre, Hasen’in görüşmüş olması da pekâlâ mümkündür.