Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
CENAİZ BAHSİ
DEVAM: 78-80. İhramlı İken Ölen Bir Kimseye Nasıl Bir İşlem Yapılır?
(Şu bir önceki 3238. hadisin) bir benzen, (bir de Hammâd b. Zeyd, Amr b. Dînâr ile Eyyûb es-Sahtiyanî, Saîd b. Cübeyr, vasıtasıyla yine) İbn Abbas’dan (rivayet olunmuştur. Bu hadisi Hammâd şöyle) rivayet etti: “O’nu (yani ihramhyken ölen kimseyi) iki (parça) elbise ile kefenleyiniz.”
Ebû Dâvûd dedi ki: Eyyûb (es-Sahtiyanî ise bu hadisi, onu ihram olarak giydiği) “İki (parçadan oluşan) elbisesiyle kefenleyiniz” şeklinde; Amr (b. Dînâr ise), “İki (parçadan oluşan) elbise ile (kefenleyiniz)” şeklinde rivayet etti. İbn Ubeyd (ise bu hadisi), Eyyûb ‘un da “İki (parça) elbise ile (kefenleyiniz)” diye rivayet etti (ğini); Amr’ (in ise, onu ihram olarak giydiği) “İki (parça) elbisesiyle (kefenleyiniz)” diye rivayet ettiğini söyledi. Sadece Süleyman (b. Harb bu hadise şu cümleyi) eklemiştir: “Onu hannût denilen kokuyla kokulamayınız.”
İzah:
Musannif Ebû Davud’a bir önceki hadisi, Süleyman b. Harb ile Muhammed b. Ubeyd rivayet etmişlerdir. Ancak bunların rivayetleri lafız yönünden bir önceki hadisin aynısı değildir. Sadece manâ yönünden bir önceki hadise benzemektedir.
Sözü geçen iki ravinin ikisi de bir defa aynen bir önceki hadisin ravileri-nin yaptıkları gibi bu hadisi Hammâd, Amr b. Dînâr, Saîd b. Cübeyr kanalıyla İbn Abbas’tan; bir defa da Hammâd, Eyyûb es-Sahtiyanî, Saîd b. Cübeyr kanalıyla yine İbn Abbas (r.a)’dan rivayet etmişlerdir.
Ancak şurası var ki, Süleyman b. Harb’in Eyyub’tan gelen rivayeti: “İhramlı iken öleni ihram olarak giydiği iki kat elbisesiyle kefenleyiniz.” manâsını ifade ederken; Amr b. Dinar’dan gelen rivayeti, “îhramlıyı iki kat olmak şartıyla herhangi bir elbiseyle kefenleyiniz” manâsını ifade etmektedir. Çünkü Eyyub’dan gelen rivayetteki “sevbeyn” kelimesi ihramlıya muzaf olarak “sevbeyhi- onun iki kat elbisesi” şeklinde zikredilirken, Amr b. Dî-nâr’dan gelen rivayette bu kelime izafetsiz ve nekre olarak “sevbeyn = ‘iki kat elbise” şeklinde zikredilmiştir.
Bu hadisi Ebû Davud’a rivayet eden ikinci ravi Muhammed b. Ubeyd’in rivayetine gelince; bunun naklettiği hadiste Süleyman b. Harb’in rivayetinin tersine olarak Eyyûb kanalıyla gelen rivayette “sevbeyn” kelimesi izafetsiz ve nekre olarak zikredilirken Amr b. Dînâr kanalıyla gelen rivayette ise bu kelime ihramlıya muzaf olarak “sevbeyhi” şeklinde zikredilmiştir.
Bu hadisin sadece Süleyman b. Harb.’den gelen rivayetinde, “Sakın ölünrn kefenini “hannût” denilen güzel kokuyla kokularnayımz” anlamında bir cümle bulunmaktadır. Fakat bu cümle bu hadisin başka yollardan gelen rivayetlerinde yoktur.
Bir önceki hadisin şerhinde de açıkladığımız gibi, Hanefî âlimlerine göre ihramh iken ölenin hükmü ile ihramsız iken ölenin hükmü arasında bir fark yoktur. Bu mevzuda İbn Âbidin (r.a) şöyle diyor: “İhramh ihramsız gibidir. Yani başı örtülür, kefenleri kokulanır. Şâfü (r.a) buna muhaliftir.”[Bk. Davudoğlu, A, İbn Âbidin Tercemesi ve Şerhi, III, 424.]