Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
CENAİZ BAHSİ
DEVAM: 34-35. Cenaze Yıkamaktan Dolayı Gusl Etmek
Ebû Hureyre (r.a.) Nebi (s.a.v.)’den (bir önceki 3161. hadisin bir de) manasını (rivayet etmiştir).
Ebû Davûd der ki: Bu hadis, neshedilmiştir. Ahmed b. Hanbel’e, ölü yıkamadan dolayı gusletme(nin hükmü) sorulduğunda “Ona abdest (almak) yeter” diye cevab verdiğini (bizzat ağzından) işittim. (Ravi) Ebû Salih bu hadis(in senedin)e kendisiyle Ebû Hureyre arasına (bir başka raviyi) yani Zaide’nin azatlı kölesi îshak’ı sokmuştur. 3160 numaralı Mus’ab hadisi ise zayıftır. (Çünkü) onda kendisiyle amel edil(e)meyen bir özellik vardır.
İzah:
Bir önceki Amr b. Umeyr’in Ebû Hureyre’den rivayet ettiği hadisi, mana olarak Ebû Hureyre’den bir de Zaide’nin azatlı kölesi İshak rivayet etmiştir.
Musannif Ebû Davud’a göre, “Aynı manaya gelen iki ayrı lafızlarla rivayet edilen bu hadislerin hükmü neshedilmiştir. İmam Ahmed’in “Ona abdest (almak) yeter” sözü O’nun da bu görüşte olduğunu gösterir.”
Her ne kadar mevzumuzu teşkil eden bu hadisin senedinde Ebû salih ile Ebû Hureyre arasında Zaide lin azatlı kölesi İshak bulunuyorsa da, Tirmizî ile İbn Mace ve Beyhakî’nin Sünen’indeki senedlerinde Ebû Salih ile Ebû Hureyre (r.a) arasında ishak yoktur.
Musannif Ebû Dâvûd hadisin senedindeki bu farklılığa temas etmekle, bu hadisin aynı zamanda zayıf olduğuna işaret etmek istemektedir.
Yine Musannif talikte geçen “Mus’ab hadisi ise zayıftır…” sözüyle de 3160. numaralı Mus’ab hadisinde kendisiyle amel edilmesi mümkün olma-van bir özellik bulunduğundan, mevzumuzu teşkil eden Ebû Hureyre hadisini takviye edemeyeceğine, dolayısıyla mevzumuzu teşkil eden hadisin zayıflıktan kurtulamayacağına, dikkati çekmek istemektedir.
Ölüyü yıkayan kimsenin yıkanması, taşıyan kimsenin de abdest alması gerektiğine dair gelen hadisler konusunda Ali b. el-Medini ile İmam Ahmed “Bu babda gelen hadislerin hiçbiri sahih değildir” demişlerdir. El-Hakim ile İbnül Münzir de aynı görüştedirler. Fakat Hafız İbn Hacer “Bu hadisleri Tirmizî’nin hasen, îbn Hibbân’ın sahih saydığını Darekutnî’nin de bunları güvenilir ravilerden oluşan bir senetle rivavet ettiğini ve İbn Hazm’ın da bu hadislerin sahih olduğuna inandığını” söylemiştir.
İmam Şafiî ise el-Ümm isimli eserinde, bu hadislerin sıhhatine inana-madiği için onlarla amel edemediğini ifade buyurmuştur.
Fakat M enhel yazarı, bu hadislerin zayıf tarikle de olsa, pek çok yollardan rivayet edildiklerini,’dolayısıyla bunların zayıflıktan kurtularak hasen derecesine yükseldiklerini, binaenaleyh İmam Nevevî’nin İmam Tirmizî’yi bu hadise hasen dediği için tenkid etmesinin doğru olmadığını, söyledikten sonra, bu hadisle amel etmenin müstehab olduğunu ifade ederek bu meselede ileri sürülen delillerin arasını telif etme yoluna gitmiş ve Neyl-ül Evtar sahibi Şevkani’nin de bu görüşte olmakla beraber, sadece elleri yıkamakla da bu hadisle amelin gerçekleşebileceğine ihtimal verdiğini kaydetmiştir.