Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
TALAK BAHSİ
44-46. Kocası Ölen Bir Kadının İddeti İçinde Kaçınması Gereken Davranışları
Ummu Atiyye (r.anha)dan rivayet edildiğine göre, Nebi (s.a.v.) şöyle buyurmuştur; “Kadın, kocasından başka hiçbir ölü için üç günden fazla yas tutamaz. Kocası içinse dört ay on gün yas tutar. Bu süre içerisinde boyalı elbise giyemez, fakat (boyalı bir yemen kumaşı olan) asb kumaşını giyebilir. Sürme çekinemez ve koku sürünemez. Ancak hayızlıyken temizlik yaklaşınca, kust veya uzfur denilen buhurlardan biraz sürünebilir.
Bu hadîsi Ebû Davud’a nakleden iki râvîden biri olan Yakub hadîste geçen, “Asb kumaşı” yerine “yıkanmış kumaş” kelimesini rivayet etmiş ve hadise, “kına yakmama/” cümlesini de eklemiştir.
İzah:
Buharî, hayız, talâk; Müslim, talâk; Nesâî, talâk; İbn Mâce, talâk; Dârîmi, talâk; Ahmed b. Hanbel, V, 85; VI. 408.
Bilindiği gibi “ihdâd” veya hidâd menetmek manasına gelen hadd’dan alınmıştır. Zînetlenip kokulanmayı terketmek, matem tutmak demektir.
Metinde geçen “asb” bir çeşit yemen kumaşıdır. Bunun ipliği bir/araya toplanarak bağlanır, sonra boyanır ve yayılır. Bu suretle bağlanan yerlere boya işlemediğinden kumaş alacalı kalır.
“Kust” ise, bir nevi güzel buhur veya öd ağacıdır; “Ezfâr” da onun başka bir çeşididir. Hayızdan yıkandıktan sonra pis kokuyu gidermek bazı yerlerde âdettir.
Hadîs-i şerîfte kocasından boşanan bir kadının iddetini beklerken temizlik haline girmesi yaklaşırken bu kokuyu sürünebileceği ifâde edilmektedir. İmâm Ahmed’in Müsned’in ile Nesâî’nin Sünen’inde ise, temizlik haline girince sürünebileceği ifâde edilmektedir. Nesâî’nin ifâdesinde ayrıca taran a m az ifâdesi de vardır.
Metinde geçen “sürme çekinemez” sözüyle kocası ölen bir kadının gözde süs teşkîl eden ve süs için bulunan sürme çeşitlerini kullanamayacağı fakat göz ağrılarını kesmek için kullanılan sürme çeşitlerini kullanabileceği ifâde edilmek istenmiştir.