Sahih-i Buhari – Zebaih ve Sayd

2. Mİ’RAD (ok) İLE YAPILAN AV

وقال ابن عمر في المقتولة بالبندقة: تلك الموقوذة . وكرهه سالم والقاسم ومجاهد وإبراهيم وعطاء والحسن . وكره الحسن: رمي البندقة في القرى والأمصار، ولا يرى بأساً فيما سواه .

İbn Ömer bunduka (denilen yuvarlak ve kurutularak sertleştirilmiş çamur) ile öldürülen hayvan hakkında: İşte bu, ağırlıkla vurulup öldürülmüş hayvandır, demiştir. Salim, el-Kasım, Mücahid, İbrahim, Ata ve el-Hasen de bunu mekruh görmüşlerdir.

Yine el-Hasen kasaba ve şehirlerde bu gibi taşları (sapan ve benzeri şeylerle) atmayı da mekruh görmekle birlikte, başka yerlerde bunları atmakta bir sakınca görmemiştir.

سألت رسول الله صلى الله عليه وسلم عن المعراض، فقال: (إذا أصبت بحده فكل، فإذا أصاب بعرضه فقتل فإنه وقيذ فلا تأكل). فقلت: أرسل كلبي؟ قال: (إذا أرسلت كلبك وسمَّيت فكل). قلت: فإن أكل؟ قال: (فلا تأكل، فإنه لم يمسك عليك، إنما أمسك على نفسه). قلت: أرسل كلبي فأجد معه كلباً آخر؟ قال: (لا تأكل، فإنك إنما سمَّيت على كلبك ولم تُسمِّ على آخر ).

[ 5476 ] Adiy b. Hatim r.a.’dan, dedi ki: “Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’e mi’rad hakkında sordum. O: Eğer sivri tarafı ile isabet ettirirsen yiyebilirsin. Şayet enli tarafıyla isabet ederse ve onu öldürürse şüphesiz ki o bir vakiz’dir (ağırlıkla vurulup öldürülmüş bir hayvandır) ondan yeme, diye buyurdu.

Adiy: Peki köpeğimi gönderiyorum dedim, dedi. Allah Rasulü şöyle buyurdu: Köpeğini salarken besmele çektiysen yiyebilirsin. Ben: Eğer avdan yerse diye sordum. O: O takdirde ondan yeme. Çünkü o senin için tutmamış, o ancak kendisi için yakalamış olur, diye buyurdu.

Ben: Köpeğimi salarım da onunla beraber başka köpek bulduğum da olur . . (Hükmü nedir?) diye sordum. O: Ondan yeme. Çünkü sen ancak kendi köpeğin için besmele çekmiştin, başka köpek için besmele çekmemiştin, diye buyurdu.’’

AÇIKLAMA:

“İbn Ömer bunduka (denilen yuvarlatılmış ve kurutulmuş çamur) ile öldürülen hayvan hakkında o, el-mevkuze denilen hayvandır demiştir. Salim, el-Kasım, Mücahid, İbrahim, Ata ve el-Hasen de bunu mekruh görmüşlerdir.” Malik’in de Muvatta’da rivayet ettiğine göre; kendisine el-Kasım b. Muhammed’den, mi’rad ve bunduka ile öldürülen hayvanları mekruh gördüğü rivayeti ulaşmıştır. Mücahid’e gelince İbn Ebi Şeybe iki yoldan bunu mekruh gördüğünü rivayet etmiş bulunmaktadır. Bu iki rivayetten birisinde: “Tezkiye edilmedikçe ondan yeme” fazlalığını da eklemektedir.

İbrahim -en-Nehai- ‘e gelince, İbn Ebi Şeybe, el-A’meş’in ondan naklettiği şu rivayetini kaydetmektedir: “Tezkiye edilmedikçe bunduka ile isabet ettirdiğin hayvanı yeme!”

3. MİtRAD’IN ENLİ TARAFI İLE İSABET ALAN (HAYVANI YEMENİN HÜKMÜ)

يا رسول الله، إنا نرسل الكلاب المعلَّمة؟ قال: (كل ما أمسكن عليك). قلت: وإن قتلن؟ قال: (وإن قتلن). قلت: وإنا نرمي بالمعراض؟ قال: (كل ما خزق، وما أصاب بعرضه فلا تأكل ).

[ 5477 ] Adiy b. Hatim r.a.’dan, dedi ki: “Ey Allah’ın Rasulü! Bizler eğitilmiş köpekleri salıyoruz, diye sordum. O: Onların senin için yakaladıklarını ye, diye buyurdu. Ben: Ya öldürseler, diye sordum. O: İsterse öldürsünler, diye buyurdu. Ben: Biz mi’radı da atıyoruz, dedim. O: (Sivri ucuyla) deldiği avı ye, ancak enli tarafıyla isabet edeni yeme, diye buyurdu.”

AÇIKLAMA:

“Mi’radın enli tarafı ile isabet alan (hayvan).” Bu başlık altında Adiy b. Hatim’in hadisini zikretmiş bulunmaktadır. Bu hadiste yer alan hükümleri birinci başlıkta açıklamış bulunuyoruz.