Sahih-i Buhari – Tefsir / NUR SURESİ

باب: {وليضربن بخمرهن على جيوبهن} /31 /.

12. “BAŞ ÖRTÜLERİNİ, YAKALARININ ÜZERİNE (KADAR) ÖRTSÜNLER,”(Nur 31) AYETİNİN TEFSİRİ

يرحم الله نساء المهاجرات الأول، لما أنزل الله: {وليضربن بخمرهن على جيوبهن}. شققن مروطهن فاختمرن بها .

[ 4758 ] Aişe r.anha’nın şöyle söylediği rivayet edilmiştir: Allah Teala ilk muhacir kadınlara merhametiyle muamele etsin. “Baş örtülerini, yakalarının üzerine (kadar) örtsünler,” ayetini indirince, onlar, elbiselerini yırtıp elde ettikleri parça ile başlarını örttüler.

لما نزلت هذه الآية: {وليضربن بخمرهن على جيوبهن}. أخذن أزرهن فشققنها من قبل الحواشي، فاختمرن بها .

[ 4759 ] Aişe r.anha’nın şöyle söylediği rivayet edilmiştir: “Baş örtülerini yakalarının üzerine {kadar} örtsünler,” ayeti inince, kadınlar elbiselerini tutup alt uç kısımlarından yırttılar ve yırttıkları o parça ile başlarını örttüler.

AÇIKLAMA:

Öyle anlaşılıyor ki, ……..ve’l-yedribne (vursunlar) fiilinde tazmin sanatı vardır. Bundan dolayı “salsınıar” anlamına gelir. Çünkü …….ala harf-i cerri ile kullanılmıştır.

……İhtememe “kadınlar yüzlerini kapattı,” anlamına gelir. Bu da şu şekilde olurdu: Kadın, baş örtüsünü başına koyar, sonra sağ tarafından sol omzuna doğru salardı. Buna “tenekku'” da denir. Bera şöyle demiştir: “Cahiliyye döneminde kadınlar baş örtülerini sırtlarına salarlardı. Gerdanlarını ise açık bırakırlardı. Bu yüzden örtünmeleri emrediidi. Kadınların başörtüsü erkeklerin sarığına benzer.”

Hakim, Zeyd İbnu’l-Habbab kanalıyla bu rivayeti İbrahim İbn Nafi’den “Ensar kadınları elbiselerini tutup … ” lafzı ile nakletmiştir. İbn Ebı H3tim ise Abdullah İbn Osman İbn Heysem kanalıyla Safiyye’den bunu açıklayan bir rivayet aktarmıştır: Hz. Aişe’nin yanında Kureyşli kadınlardan ve onların faziletlerinden bahsettik. Bunun üzerine Hz. Aişe onlar hakkında şöyle dedi: Kureyş kadınları faziletlidir. Ancak Allah’a yemin ederim ki, Ensar kadınlarından daha faziletlisini, Allah’ın kitabını daha çok tasdik edenini ve Kur’an’a daha çok iman edenini görmedim. Nitekim Nur suresindeki “Baş örtülerini, yakalarımn üzerine {kadar} örtsünler,” ayeti inince, haklarında inen İlahi mesajı okumak için onların yanına gitmişti. O an, onlardan istisnasız her biri, elbisesine yöneldi ve sabah namazını başını örterek kıldı. Onların başları siyah kargalara benziyordu.”

“Önce ensar kadınları elbiselerini yırtıp başlarına bağlamışlardır,” diyerek iki rivayeti uzlaştırmamız mümkündür.