Sahih-i Buhari – Sıfatu’s-Salat

93. NAMAZDA BAŞI SAĞ’A SOL’A ÇEVİRRMEK

حدثنا مسدد قال: حدثنا أبو الأحوص قال: حدثنا أشعث بن سليم، عن أبيه، عن مسروق، عن عائشة قالت : سألت رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الالتفات في الصلاة؟ فقال: (هو اختلاس، يختلسه الشيطان من صلاة العبد ).

[ 751 ] Aişe (radiyallahu anha) şöyle demiştir: “Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’e namazda iken baş’ı sağ’a sol’a çevirmenin hükmünü sordum. Bana şu cevabı verdi: Bu şeytan’ın, kul’un namazından bir kısmını kapıp aşırmasıdır.

حدثنا قتيبه قال: حدثنا سفيان، عن الزهري، عن عروة، عن عائشة : أن النبي صلى الله عليه وسلم في خميصة لها أعلام، فقال: (شغلتني أعلام هذه، اذهبوا بها إلى أبي جهم، وأتوني بأنبجانية ).

[ 752 ] Aişe (r.anha)’nın şöyle dediği nakledilmiştir: “Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem bir gün üzerinde nakışlar bulunan siyah bir elbise ile namaz kılmıştı. Namazdan sonra elbisesini çıkarıp şöyle buyurdu; Bu elbisenin nakışları namazda dikkatimi çekti ve beni meşgul edip namazdan alıkoydu. Alın bunu Ebu Cehm’e götürün ve bana enbicani getirin!”

94. Namaz Kılan Bir Kimse Başına Gelen Bir Hadise Dolayısıyla Veya Bir Şey Ya Da Kıble Tarafında Balğam Vs. Görünce Başını Sağa Sola Çevirebilir Mi?

Sehl şöyle demiştir: “Ebu Bekir başını çevirdi ve Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’i gördü.”

حدثنا قتيبة بن سعيد قال: حدثنا ليث، عن نافع، عن ابن عمر : أنه رأى النبي صلى الله عليه وسلم نخامة في قبلة المسجد، وهو يصلي بين يدي الناس، فحتها، ثم قال حين انصرف: (إن أحدكم إذا كان في الصلاة، فإن الله قبل وجهه، فلا يتنخمن أحد قبل وجهه في الصلاة ).

[ 753 ] İbn Ömer (r.a.)’in şöyle dediği nakledilmiştir: “Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ashab-ı kiramın önünde namaz kıldırırken mescidin kıble tarafına bulaşmış bir balğam gördü ve mübarek elleriyle onu kazıyıp temizledi ve sonra namazdan çıktığında şöyle buyurdu; Sizden biri namaz kılarken kıbleye döndüğünde karşısında Allah’ın bulunduğunu aklından çıkarmasın. Bu yüzden içinizden hiç kimse namazda iken yöneldiği kıble tarafına asla tükürüp sümkürmesin!”

721 – حدثنا يحيى ابن بكير قال: حدثنا ليث بن سعيد، عن عقيل، عن ابن شهاب قال: أخبرني أنس قال : بينما المسلمون في صلاة الفجر، لم يفجأهم إلا رسول الله صلى الله عليه وسلم كشف ستر حجرة عائشة، فنظر إليهم وهم صفوف، فتبسم يضحك، ونكص أبو بكر رضي الله عنه على عقبيه، ليصل له: الصف، فظن أنه يريد الخروج، وهم المسلمون، أن يفتتنوا في صلاتهم، فأشار إليهم: (أتموا صلاتكم). فأرخى الستر، وتوفي من أخر ذلك اليوم .

[ 754 ] Enes İbn Malik (r.a.) şöyle demiştir: “Müslümanlar sabah namazını kıldıkları sırada beklemedikleri bir anda Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem aniden yanlarına çıkageldi. Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem hasta iken Aişe (r.anha)’nın odasında bulunuyordu ve bir gün odanın örtüsünü kaldırıp saflar halinde namaz’a durmuş olan ashabına baktı. Onları bu şekilde görünce sevincinden tebessüm buyurup güldü. Bunu fark eden Hz. Ebu Bekir Resulullah’ın odasından çıkıp namazı kıldırmaya gelmek iste­diğini düşünerek ilk safa doğru geri geri çekilmeye başladı. Bunun üzerine ashab-ı kiram da namazlarını bozmaya yeltendiler. Fakat Resulullah namazlarınızı tamamlayın, sakın bozmayın anlamında işaret buyurup örtüyü indirdi. İşte Resul-i Ekrem Efendimiz o günün sonunda vefat etti.”

AÇIKLAMA:

Bab başlığında kullanılan ifadenin zahirine .baktığımızda kıble tarafında ibaresinin balgam ile bağlantılı olduğunu görürüz. Fakat bir şey kelimesi bundan daha genel bir anlam ifade etmektedir. Bab başlığında zikredilen hususların ortak noktası şudur: Bunlar namazda huşu’un oluşmasını engelleyen düşüncelere sevk eder. Buna göre namazda başı sağa sola çevirmek şer’i bir mazeret namaza zarar verir ama bunu gerektiren bir ihtiyaç söz konusu ise zarar vermez.

“Mübarek elleriyle onu kazıyıp temizledi ve sonra namazdan çıktığında şöyle buyurdu” cümlesinden ilk anlaşılan manaya baktığımızda Resulullah’ın balgamı namaz kılarken kazıdığını anlarız.

Bab başlığının rivayetle ilişkisi hakkında İbn Battal şöyle demiştir: “Ashab-ı kiram Resulullah’ın örtüyü kaldırdığını görünce başlarını O’na doğru çevirmiş­lerdi. İşte başlıkla rivayet arasındaki uyum onların bu davranışlarında ortaya çıkmaktadır. Nitekim Enes İbn Malikin “Fakat Resulullah na­mazlarınızı tamamlayın, sakın bozmayın anlamında işaret buyurup örtüyü in­dirdi” şeklindeki ifadesi onların namaz kılarken başlarını Resulullah’a çevirdikle­rini göstermektedir. Zira başlarını çevirmeselerdi Resulullah’ın işaretini görmeleri mümkün olmazdı.”

Hz. Aişe’nin odasının mescidin sol tarafında bulunması da ashabın başlarını çevirdiklerini gösterir. Çünkü bu odada bulunan bir kimsenin işaretini görebil­mek için o tarafa bakmak ve başı çevirmek gerekir.

Resulullah onlara namazda böyle davrandıkları için na­mazlarını iade etmelerini emretmemiş, aksine namazlarınızı tamamlayın anla­mında işaret buyurarak bu davranışlarını onaylamıştır (takrir). Her şeyin en doğrusunu sadece Allah bilir.

Enbicani: Tüylü yün nakışsız kaba bir tür abadır.