Sahih-i Buhari – 58. Öşür Verilmesi Farz Olan Bir Mahsûlün, Arazinin, Hurma Ağacının Veya Meyvenin Satılması

58. Öşür Verilmesi Farz Olan Bir Mahsûlün, Arazinin, Hurma Ağacının Veya Meyvenin Satılması

– وقول النبي صلى الله عليه وسلم: (لا تبيعوا الثمرة حتى يبدو صلاحها . فلم يحظر البيع بعد الصلاح على أحد، ولم يخص من وجب عليه الزكاة ممن لم تجب .

Verilmesi Gereken Zekatı Başka Bir Mahsûlden Vermek, Zekat Gerekmeyen Ürünleri Satmak Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem, “İyi olduğu ortaya çıkana kadar meyveleri satmayın” buyurmuştur. Dolayısıyla bu safhadan sonra meyveleri satmak hiç bir kimse için yasak değildir. Burada Resûlullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem zekat verilmesi gereken ya da gerekmeyen meyveler hakkında bir ayırımda bulunmamıştır.

حدثنا حجاج: حدثنا شعبة: أخبرني عبد الله بن دينار: سمعت ابن عمر رضي الله عنهما :

نهى النبي صلى الله عليه وسلم عن بيع الثمرة حتى يبدو صلاحها، وكان إذا سئل عن صلاحها، قال: (حتى تذهب عاهته ).

[ 1486 ] İbn Ömer (r.a.), “Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem iyi olduğu ortaya çıkmayan meyvelerin satılmasını yasaklamıştır” demiştir. “İyi” olmak şeklinde tercüme ettiğimiz “salah” kelimesinin ne anlama geldiği sorulduğu zaman Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem, “zayıflık ve dayanaksızlığının kaybolması” buyurmuştur.

[ 1487 ] Cabir Ibn Abdullah r.a., “Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem iyi olduğu ortaya çıkmayan meyvelerin satılmasını yasaklamıştır” demiştir.

[ 1488 ] Enes İbn Malik r.a. şöyle anlatir: “Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem serpilip büyüyene ve kızarana kadar meyvelerin satımını yasaklamıştır.

AÇIKLAMA:

Konu başlığı, Buharî’nin, “zayıflık” devresini geçirdikten sonra, örneğin “tah­min” sonucu zekat gereken bir mal bile olsa, böyle meyvelerin satılmasını caiz gördüğünü akla getirmektedir. Çünkü “iyi olduğu ortaya çıkana kadar” ifadesi geneldir. Alimlerin bir görüşü bu yöndedir. Diğer bir görüşe göre ise, “tah-min”den sonra satılması, fakirlerin hakkı bulunduğu için caiz değildir. Şafiînin bir görüşü böyledir. Bu görüşü benimseyenler, hadisleri cem edip, buradaki hadisi, “İyi olduğu anlaşıldıktan sonra, tahminden önce caizdir” şeklinde yorumlamıştır.