57. Nebi s.a.v. Ve Diğer İnsanların, Bedevi’nin Mescide Küçük Tuvaletini Yapmayı Bitirinceye Kadar Onu Rahat Bırakmaları
أن النبي صلى الله عليه وسلم رأى أعرابيا يبول في المسجد، فقال: (دعوه). حتى إذا فرغ، دعا بماء فصبه عليه .
[ 219 ] Enes İbn Mâlik r.a. rivayet etmiştir: Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) mescide idrarını yapan bir bedeviyi gördü. Bunun üzerine (diğer insanlara): “Onu bırakın” buyurdu. Bedevî tuvalet yapmayı bitirince Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir kova su istedi ve idrarın üzerine döktü.AÇIKLAMA:
Bedevî, arap olsun olmasın çölde yaşayan insanlara denir.
Hz. Peygamber (s.a.v.) ve ashabın, idrar yapan bedeviyi serbest sebebi şudur: Bedevi kötü olan bir işi yapmaya bir kere başlanıştı. Bu sırada ona engel olunsaydı, kötülük daha da artardı. Çünkü mescidin ıir bölümü zaten kirlenmişti. Tam tuvaletini yaparken buna engel olunsaydı şu iki durumdan biri söz konusu olurdu:
1. Tuvalet yapmayı keserdi ki bu durumda bir zarar görürdü,
2.Tuvalet yapmayı kesmezdi, bu durumda da onun edeni, elbisesi ve mescidin diğer yerlerinin kirlenmeyeceğinden emin olunamazdı. Buradaki mescit, Mescid-i nebevî’dir.
Hz. Peygamber’in “onu bırakın” emri, sahabîler o bedeviyi engellemeye yeltendikleri sırada söz konusu olmuştur.
Müslim bu hadisi şu fazlalıkla rivayet etmiştir: Sonra Hz. Peygamber bedeviyi yanına çağırarak ona şunları söyledi: “Bu mescitlerin bu şekilde idrar ve dışkı ile kirletilmesi uygun değildir. Buralar yalnızca Yüce Allah’ı zikretmek, namaz kılmak ve Kur’an okumak için yapılmıştır”.
Bu hadisle İlgili bazı hususları aşağıdaki konuda zikredeceğiz.
58. Mescitteki İdrarın Üzerine Su Boşaltmak
حدثنا أبو اليمان قال: أخبرنا شعيب، عن الزهري قال: أخبرني عبيد الله بن عبد الله بن عتبة بن مسعود : أن أبا هريرة قال: قام أعرابي فبال في المسجد، فتناوله الناس، فقال لهم النبي صلى الله عليه وسلم: (دعوه وهريقوا على بوله سجلا من ماء، أو ذنوبا من ماء، فإنما بعثتم ميسرين، ولم تبعثوا معسرين ).
حدثنا عبدان قال: أخبرنا عبد الله قال: أخبرنا يحيى بن سعيد قال: سمعت أنس بن مالك، عن النبي صلى الله عليه وسلم .
[ 220 ] Ubeydullah İbn Abdullah İbn Utbe İbn Mesud, Ebû Hureyre r.a.’den şunu rivayet etmiştir: Bir bedevi kalkıp mescide idrarını yaptı. Bunun üzerine insanlar söylenmeye başladılar.Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) oradakilere şöyle buyurdu: “Onu bırakın. İdrarının üzerine bir kova su dökün. Siz kolaylaştırıcılar olarak gönderildiniz, zorlaştırıcılar olarak değil”
Diğer tahric: Nesai, Tahara; Tirmizi, Tahara
AÇIKLAMA:
Tirmizî ve diğer hadis kitaplarında, İbn Uyeyne’den rivayet edilen hadiste şu fazlalık vardır: “Bedevi namaz kıldıktan sonra: “Allah’ım beni ve Muhammed’i bağışla, bizimle birlikte başka hiç kimseyi bağışlama” dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber ona şöyle dedi: “Geniş olan bir şeyi daralttın. Çok geçmedi, adam kalkıp mescide idrarını yaptı.
Hz. Peygamber mecazen “gönderilme” fiilini ashaba izafe etmiştir. Çünkü Allah tarafından gönderilmiş olan Hz. Peygamber’in kendisidir. Ancak onlar, Hz. Peygamber’den tebliğde bulunma hususunda onun huzurunda veya yokluğunda onun yerini aldıklarından bu söz onlar İçin kullanılmıştır. Sahabe, Hz. Peygamber tarafından bu iş için gönderilmiş, yani görevlendirilmiştir.
Herhangi bir sebeple etrafa gönderdiği kişilere “Kolaylaştırın, zorlaştır-mayın” demek Hz. Peygamber’in huyu idi.
[ 221 ] Enes İbn Mâlik r.a. şöyle demiştir: Bir bedevi gelerek mescidin bir bölümüne idrarını yaptı. İnsanlar onu engellemek istediklerinde Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onların bunu yapmamasını istedi. Adam tuvaletini bitirdikten sonra Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir kova su istedi ve suyu idrarın üzerine boşalttı.AÇIKLAMA:
Hadisten Çıkan Bazı Sonuçlar
Necasetten kaçınma düşüncesi sahabenin içinde yer etmişti. Bu sebeple Hz. Peygamber’in bulunduğu bir yerde, ondan izin almadan mescide tuvaletini yapan kişiyi engellemek istediler. Bunu yapmalarının diğer bir sebebi de iyiliği emretme ve kötülükten sakındırma düşüncesinin onların içinde yer etmesidir.
Engel ortadan kalktığında kötülük derhal giderilir. Çünkü Hz. Peygamber (s.a.v.), adam tuvaletini bitirince hemen bir kova su getirilmesini emretmiştir.
Necaset su ile giderilir. Çünkü rüzgar veya güneşin vurması ile necasetin kuruması yeterli olsaydı, Hz. Peygamber (s.a.v.) ashabı bir kova su getirme ile yükümlü tutmazdı.
Necasetin yıkanması sonucu yere bulaşan su temizdir.
Câhil kişiye -şayet cahilce davranışı inatla yapmamışsa- yumuşak davranmak, katı olmaksızın ona gerekli olan şeyi öğretmek gerekir. Özellikle de kalbini İslâm’a ısındırmak için bunu yapmak gerekir.
Bu hadis Hz. Peygamber’in ne kadar yumuşak huylu ve güzel ahlâklı olduğunu göstermektedir.
Mescide saygı göstermek ve onu necis şeylerden korumak gerekir.
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar