Sahih-i Buhari – 32. İmamın Hutbe Okurken Mescide Yeni Giren Birisini Görmesi Ve Ona İki Rekat Namaz Kılmasını Emretmesi

32. İmamın Hutbe Okurken Mescide Yeni Giren Birisini Görmesi Ve Ona İki Rekat Namaz Kılmasını Emretmesi

جاء رجل، والنبي صلى الله عليه وسلم يخطب الناس يوم الجمعة، فقال: (أصليت يا فلان). قال: لا، قال: (قم فاركع ركعتين ).

[ 930 ] Cabir bin Abdullah r.a. dediki: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem cum`a günü hutbe îrad buyururken biri mescide geldi: (Resûlullâh sallallahu aleyhi ve sellem:) “Filan, sen namaz kıldın mı?” diye sordu. O da “Hayır” dedi. (Bunun üzerine:) “(Öyle ise) kalk da namaz kıl” buyurdu.

Diğer tahric: Nesaî, Cum’a; Tirmizi, Cuma

AÇIKLAMA:

İmam Buhârî’nin kullandığı bu konu başlığı İmam görmeden önce namazı kılmamış olan kimselerle ilgilidir.

Bu rivayette söz konusu olan zat Süleyk İbn Amr el-Gatafânî’dir. Bu sahâ-bînin ismi İmam Müslim’in rivayetinde açık bir şekilde zikredilmiştir. Leys İbn Sa’d Ebü’z-Zübeyr Câbir İbn Abdullah senediyle nakledilen bu rivayet şöy­ledir: “Resûlullah Cuma günü minberde ayakta hutbe okurken Süleyk el-Gatafânî mescide geldi ve namaz kılmadan oturdu. Bunun üzerine Nebi s.a.v. ona ‘İki rekat namaz kıldın mı?’ diye sordu. O kılmadığını söyleyince Resûl-i Ekrem Haydi kalk ve bu iki rekat namazı kıl” buyurdu.”

Hadisten Çıkarılan Sonuçlar

1. İmam hutbede olması, bu sırada mescide giren kişinin tahiyyetü’I-mescid adı verilen ve mescide girilince kılınan nafile namazı kılmasına engel teşkil et­mez.

2. Namaz kılmanın mekruh olduğu vakitlerde tahiyyetü’I-mescid namazı kılınabilir. Bu hükmün açıklamasını şu şekilde yapabiliriz: “Hutbe okunurken söz konusu namaz kilınabilmektedir. Halbuki hutbe sırasında insanlara konuşma­maları ve susup hutbeyi dinlemeleri emredilmiştir. İşte buna rağmen tahiyyetü’I-mescid namazı kılınabildiğine göre başka durumlarda ve vakitlerde kılınması öncelikle caiz olacaktır.”

3. Bir kimsenin mescide girdikten sonra oturmuş olması sebebiyle tahiy-yetü’l-mescid namazı düşmez.

4. Hatip, hutbe sırasında emir verebilir ve bazı şeylerin yapılmasını yasakla­yabilir. Gerekli durumlarda ihtiyaç duyulan hükümleri de açıklayabilir. Bu du­rum hutbeye ara vermeden devam etme yükümlülüğünü kesintiye uğratan bir davranış sayılmaz.

5. Hutbe sırasında verilen selâmı almak, hapşıran bir kimseye ‘Allah sana rahmetiyle muamele buyursun!” diye dua ederek mukabelede bulunmak caizdir. Çünkü bunlar çok kısa cümleler olduğu için hutbeye zarar vermez. Özellikle de verilen selâmı almak farz olduğu için hutbe sırasında olsa bile bunu ihmal et­memek gerekir.

33. İmam Hutbe Okurken Mescide Gelen Bir Kimse İki Rekatlık Hafif Bir Namaz Kılar

حدثنا علي بن عبد الله قال: حدثنا سفيان، عن عمرو : سمع جابرا قال: دخل رجل يوم الجمعة، والنبي صلى الله عليه وسلم يخطب، فقال: (أصليت). قال: لا، قال: (قم فصل ركعتين ).

[ 931 ] Amr, Câbir İbn Abdullah (r.a.)’ın şöyle dediğini nakletmektedir: “Bir Cuma günü Resûl-i Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem hutbe okurken ashaptan bîViSi mescide girdi. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ona; “Namaz kıldın mı?” diye sordu. Adam kılmadığını söyleyince Resûlullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ona: “Haydi kalk ve iki rekat namaz kıl” buyurdu.”