Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
باب: قول النبي صلى الله عليه وسلم: (لا يمنعنكم من سحوركم أذان بلال ).
17- Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in: Bilal’in Ezan’ı Sizin Sahur Yapmanıza Son Vermesin!’ Hadisi
أن بلالا كان يؤذن بليل، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (كلوا واشربوا حتى يؤذن ابن أم مكتوم، فإنه لا يؤذن حتى يطلع الفجر ).
[ 1918 – 1919 ] Aişe r.anha’nın şöyle dediği nakledilmiştir: “Bilal, ezanı gece vakti okurdu. Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem (insanların zihinlerindeki soru işaretlerine son vermek İçin) şöyle buyurdu: “Abdullah İbn Ümmi Mektum ezan okuyuncaya kadar yiyin ve için!”Hadisin ravilerinden Kasım İbn Muhammed şöyle demiştir: “Bilal ile İbn Ümmi Mektum’un ezanları arasında biri çıkıp diğeri inecek kadar bir süre vardı.”
18- Sahurda Acele Etmek
[ 1920 ] Sehl İbn Sa’d’ın şöyle dediği nakledilmiştir: “Ben ailemle birlikte sahur ederdim ve sonra Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile beraber sabah namazını kılabilmek için hızla mescide giderdim.”AÇIKLAMA:
Sahurda acele etmek, sahur vaktinde yemeği hızla yemek anlamına gelir. Bu da sahur vaktinin, ikinci şafağın doğmasından az bîr süre önce olduğunu gösterir. İmam Malik, Abdullah İbn Ebu Bekir – Ebu Bekir senediyle şöyle bir rivayet nakletmiştir: “Biz gece namazını kıldıktan sonra şafağın doğmak üzere olduğu endişesiyle yemeğimizi aceleyle yerdik.”
19- Sahur İle Sabah Namazı Arasındaki Süre Ne Kadardır?
تسحرنا مع النبي صلى الله عليه وسلم، ثم قام إلى الصلاة، قلت: كم كان بين الأذان والسحور؟. قال: قدر خمسين آية .
[ 1921 ] Zeyd bin Sabit’in şöyle dediği nakledilmiştir: “Biz Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem İle birlikte sahur yaptık. Sahur bittikten sonra Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem namaza kalktı.”Hadisin ravilerinden Enes: “Peki ezan ile sahur arasında ne kadar süre geçti?” diye sorunca Zeyd İbn Sabit şu cevabı verdi: “Elli ayet okunabilecek kadar bir süre!”
AÇIKLAMA:
Burada sahur vaktinin bitişi ile sabah namazının girişi arasındaki süre ele alınmıştır.
Zeyd İbn Sabit’in “elli ayet okunabilecek kadar bir süre” şeklindeki cevabını şöyle açıklamak gerekir: Bu okuyuş ne çok hızlı ne de çok yavaştır. Ayrıca okunacak ayetler uzun değil orta uzunluktadır.
Hadisten Çıkarılan Sonuçlar
İbn Ebu Cemre şöyle demiştir: “Bu hadisten şu sonuçlar çıkarılabilir:
1- Ashab-ı kiram vakitlerini ibadetle dolu dolu geçirirdi.
2- Sahur vaktini geciktirmek daha iyidir. Çünkü bu şekilde hareket edilirse oruç daha rahat tutulur. Zaten Hz. Nebi (s.a.v) ümmeti için en rahat uygulanabilecek, onları sıkıntıya sokmayacak yolları tercih eder ve kendisi de bunları yapardı. Çünkü O (s.a.v) sahur yapmayacak olsa ümmeti de ona uyardı. Bu ise onların bir kısmı için büyük sıkıntılara ve zorluklara yol açardı. Hatta Hz. Nebi (s.a.v) gece yarısı sahur yapacak olsa ümmetinin bir kısmı yine sıkıntıya düşebilirdi. Zira böyle bir durumda uykuya yenik düşmeleri ve hatta sabah namazını kaçırmaları bile söz konusu olabilirdi.
3- Sahur yapmak, vücut direncini ve gün boyunca çekilecek olan açlığa ve susuzluğa karşı dayanıklılığı artırır. Sahur terkedilecek olursa özellikle bedence zayıf olan ve açlığa fazla katlanamayan kimseler çok zorlanırlar. Hatta bu kişilerin bayılmaları ve sonuçta Ramazan orucunu tutamamaları bile söz konusu olabilir.
4- Fazilet sahibi kimselerin dostları ve yaranı ile birlikte yemek yiyerek daha sıcak ilişkiler kurmaları iyi bir davranıştır. Gerek olduğu zaman hatta bir yemek için geceleyin bir yerden bir yere gitmek caiz ve mümkündür. Çünkü Zeyd İbn Sabit Hz. Nebi ile aynı evde gecelemiyordu.
5- Sahur için bir araya gelmek mümkündür.
6- Kullanacağımız söz ve ifadeleri çok dikkatli seçmemiz gerekir. Nitekim burada Zeyd İbn Sabit: “Biz ve Resulullah (s.a.v) sahur yaptık” ifadesi yerine “Biz Hz. Nebi {s.a.v) ile birlikte sahur yaptık” cümlesini kullanmıştır. Zeyd İbn Sabitin kullandığı ifade güzel ahlakın ve edebin de bir göstergesidir. Çünkü burada beraberlik, tabi olmayı ve bağlılığı anlatır. Halbuki diğer ifade şekli aynı statüde olma anlamını da çağrıştırabilir.