Sahih-i Buhari – 17. Cuma Günü Hava Çpk Sıcak Olursa Namaz Hangi Vakitte Kılınır?

17. Cuma Günü Hava Çpk Sıcak Olursa Namaz Hangi Vakitte Kılınır?

حدثنا محمد بن أبي بكر المقدمي قال: حدثنا حرمي بن عمارة قال: حدثنا أبو خلدة، هو خالد بن دينار، قال: سمعت أنس بن مالك يقول : كان النبي صلى الله عليه وسلم إذا اشتد البرد بكر بالصلاة، وإذا اشتد الحر أبرد بالصلاة، يعني الجمعة . قال يونس بن بكير: أخبرنا أبو خالدة فقال: بالصلاة، ولم يذكر الجمعة . وقال: بشر بن ثابت: حدثنا أبو خلدة قال: صلى بنا أمير الجمعة، ثم قال لأنس رضي الله عنه: كيف كان النبي صلى الله عليه وسلم يصلي الظهر؟ .

[ 906 ] Enes İbn Mâlik (r.a.), Cum’a namazını kasdederek şöyle demiştir: “Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem hava çok soğuk olursa namaz’ı vakit girer girmez kılardı. Havanın aşırı sıcak olması durumunda ise namazı kılmak için hararetin geçip serinliğin düşmesini beklerdi.”

Yunus İbn Bükeyr dedi: Ebu Halde bize bu rivayeti mutlak olarak nakledip Cum’a namazı kaydını zikretmedi: Bişr İbn Sabit dedi: Ebu Halde bize anlattı: “Bir defasında Cum’a İmamı bize namazı kıldırmış ve sonra Enes İbn Mâlik (r.a.)’e, Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in öğle namazını nasıl kıldırdığını sormuştu.”

AÇIKLAMA:

Zeyn İbnü’l-Müneyyir şöyle demiştir: “Konu hakkındaki hüküm kesin olma­dığı halde İmam Buharı, Cuma namazının aşırı sıcak havalarda serinlik vaktinde kılınması gerektiği hükmüne meyletmiştir. Çünkü rivayette geçen “Cuma nama­zını kasdederek” kaydı yoruma açıktır:

a. Bu ifade hadisi nakleden tabiî Ebu Halde’nin (Hâlİd İbn Dînâr) olaydan anladığı bir açıklama cümlesi olabilir.

b. Bu kayıt nakledilen rivayette mevcuttur fakat râvî Cuma namazının da öğle namazıyla aynı kategoride olduğu hükmünü tercih etmiştir. Çünkü Cuma namazı ya öğle namazı İle öğle namazına ek namazların bütünüdür ya da öğle namazının yerine geçer. Zaten Basra yöneticisinin Enes İbn Mâlik’e “Resulullah öğle namazını nasıl kıldınrdı?” diye sorması ve Enes’in bu so­ruyu hiç yadırgamadan söz konusu cevabı vermesi de bu yorumu desteklemek­tedir.”

Zeyn İbnü’l-Müneyyir’in başka bir yerdeki ifadesi de şöyledir: “Cuma nama­zının serinlik vaktinde kılınabileceği bu rivayetten anlaşıldığına göre, zeval vak­tinden önce kılınamayacağı hususu da anlaşılmış olur. Çünkü Cuma namazını zeval vaktinden önce kılmak mümkün ve caiz olsaydı sıcakların iyice artması namazın geciktirilmesine sebep olmazdı. Aksine zevalden önce kılınarak bu gö­rev îfa edilirdi. Fakat bu yapılmayıp namaz geciktirilmiştir. Dolayısıyla zevalden önce kılınabileceğini söyleyen görüşe delil olmaz.”

İbn Battal Cuma namazının zevalden önce kılınmasının caiz olduğunu söy­leyenlere muhalif olmuş ve bu rivayeti esas alarak Cuma namazının vaktinin öğle namazının vaktiyle aynı olduğunu söylemiştir. Çünkü Enes İbn Mâlik’in cevabı da her iki namazın vaktinin aynı olduğunu göstermektedir.

Bu rivayet namaz kılan bir kimsenin her türlü şüpheden uzak tutulması ge­rektiğini de göstermektedir. Bu şekilde onun namazını huşu içinde kılması sağla­nacaktır. Zira sıcakların çok şiddetli olduğu zamanlarda serinlik vaktinin girmesi beklenmiştir.