Sahih-i Buhari – 16- Cahiliye Döneminde İtikaf Yapmayı Adayan, Sonra Müslüman Olan Kimse

16- Cahiliye Döneminde İtikaf Yapmayı Adayan, Sonra Müslüman Olan Kimse

أن عمر رضي الله عنه نذر في الجاهلية أن يعتكف في المسجد الحرام، قال: أراه قال: ليلة، قال له رسول الله صلى الله عليه وسلم: (أوف بنذرك ).

[ 2043 ] İbn Ömer r.a. şöyle dedi: Ömer r.a. cahiliye döneminde Mescid-i Haramda bir gece itikaf yapmayı adadı. Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ona: “Adağını yerine getir” buyurdu.

AÇIKLAMA:

Bu konu başlığı, cahiliyede yapılması adanan itikafın gerekli olup olmadığı ile ilgilidir. Bu hadis, Hz. Ömer ile ilgili bölümde zikredildiği gibi Adak ile ilgili bölümde “cahiliye döneminde bir adakta bulunduğunda veya bir kimseyle ko­nuşmamaya yemin ettiğinde sonradan Müslüman olduğunda ne yapar?” konu­sunda ele alınmıştır. Buharı, bir şeye bağlama bakımından adakla ortak oldu­ğundan yemini de buna katmıştır.

Bu hadis, kafir iken adak ve yeminlerin de geçerli olduğunu ve Müslüman olan kişinin bunlara uymasının gerekli olduğunu göstermektedir. Bu konu ile ilgili diğer açıklamalar Adak bölümünde gelecektir. [6697. hadis]

17- Ramazanın Ortasındaki On Gün İtikaf Yapmak

[ 2044 ] Ebu Hureyre r.a. şöyle demiştir: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem her Ramazan ayında on gün itikaf yapardı. Vefat ettiği yılın Ramazan ayında ise yirmi gün itikaf yaptı.

AÇIKLAMA:

İbn Battal şöyle demiştir; Hz. Nebi’in itikafa devam etmesi, bunun sünnet-i müekkede olduğunu göstermektedir. İbnü’l-Münzir, İbn Şihab’ın şu sözünü rivayet etmiştir: “Müslümanların şu işine hayret doğrusu! Onlar itikafı terk ettiler. Oysa Hz. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem Medine’ye hicret ettikten sonra Allah onun ruhunu kabzedinceye kadar itikafı terk etmemiştir”.

Hz. Nebi’in Vefat Ettiği Yıl Yirmi Gün İtikaf Yapmasının Sebebi

Hz. Nebi’in, vefat ettiği yılın Ramazan ayında yirmi gün itikafa girme­si konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür:

Bir görüşe göre, o ecelinin geldiğini anlamış ve ümmetine, ömürlerinin so­nuna yaklaştıklarında Allah’a en hayırlı durumda kavuşabilmek amacıyla amelle­rini arttırmak için çalışmalarını göstermek istemiştir.

Diğer bir görüşe göre Cebrail, her Ramazan ona Kur’an’i bir kere arz edi­yordu. Vefat ettiği yıl ise iki kere arz etti. Bu sebeple Hz. Nebi de daha Önce yaptığı itikafın iki katını yaptı.

İbnü’l-Arabî şöyle demiştir: Bunun sebebi şu olabilir: Eşlerinin mescitte çadır kurmaları sebebiyle o bir yıl Ramazan ayında itikaf yapmamış, bunun yerine Şevval ayında yapmıştı. İşte Ramazanda yapmadığı o on günün kazasının tam olarak gerçekleşmesi için son yılında on gün fazla itikaf yapmıştır.

Bunların tümünden daha güçlü olan görüş şudur: Hz. Nebi (s.a.v.) bir önceki yılın Ramazan ayında yolculuktaydı. Nesaî ve Ebu Davud’un, Übey İbn Kab’dan rivayet ettikleri şu hadis bunu göstermektedir: “Hz. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem Ramazanın son on gününde itikaf yapardı. Bir sene yolculukta olduğu için itikaf yapamadı, ertesi yıl yirmi gün itikaf yaptı”.

18- İtikaf Yapmak İsteyen, Ancak Sonradan Bundan Vazgeçip İtikaftan Çıkan Kimsenin Durumu

حدثنا محمد بن مقاتل أبو الحسن: أخبرنا عبد الله: أخبرنا الأوزاعي قال: حدثني يحيى بن سعيد قال: حدثتني عمرة بنت عبد الرحمن، عن عائشة رضي الله عنها :

أن رسول الله صلى الله عليه وسلم ذكر أن يعتكف العشر الأواخر من رمضان، فاستأذنته عائشة فأذن لها، وسألت حفصة عائشة أن تستأذن لها ففعلت، فلما رأت ذلك زينب بنت جحش أمرت ببناء فبني لها، قالت: وكان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا صلى انصرف إلى بنائه، فبصر بالأبنية، فقال: (ما هذا). قالوا: بناء عائشة وحفصة وزينب، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (آلبر أردن بهذا؟ ما أنا بمعتكف). فرجع، فلما أفطر اعتكف عشرا من شوال .

[ 2045 ] Aişe r.anha şöyle dedi: Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem Ramazan’ın son on gününde itikaf yapmaktan bahsetti. Bunun üzerine Aişe ondan itikaf yapmak için izin istedi, o da izin verdi. Hafsa, kendisi için izin istemesini Aişe’ye söyledi, Aişe de onun için İzin istedi. Zeyneb binti Cahş bunu görün­ce o da (itikaf için mescitte) bir çadır kurdurdu. Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem itikafta iken namaz kılınca çadırına çekilirdi. Diğer çadırları görünce “bunlar da neyin nesi?” diye sordu.

Sahabeler: ‘Aişe, Hafsa ve Zeyneb’in çadırları” dediler.

Hz. Nebi: “Onlar bu çadırları kurmakla hayır yapmayı mı istediler? Ben itikaf yapmıyorum” dedi ve döndü.

Ramazan ayı bittikten sonra on gün Şevval’de itikaf yaptı.

19- İtikafta Olan Kişinin, Başını Yıkamak İçin Evine Uzatması

[ 2046 ] Aişe r.anha, mescid’de itikafta bulunan Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in saçını kendisi adetli olduğu halde taradığını söylemiştir. Aişe kendi odasında durur, Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem başını ona uzatırdı.

İTİKAF BAHSİ BİTTİ.