Sahih-i Buhari – 146- Nefir Günü (Mina’dan Dönüş Günü) Ebtahta İkindi Namazı Kılmak

146- Nefir Günü (Mina’dan Dönüş Günü) Ebtahta İkindi Namazı Kılmak

حدثنا محمد بن المثنى: حدثنا إسحق بن يوسف: حدثنا سفيان الثوري، عن عبد العزيز بن رفيع قال : سألت أنس بن مالك: أخبرني بشيء عقلته عن النبي صلى الله عليه وسلم: أين صلى الظهر يوم التروية؟ قال: بمنى، قلت: فأين صلى العصر يوم النفر؟ قال: بالأبطح، افعل كما يفعل أمراؤك .

[ 1763 ] Abdülaziz İbn Rufey’ şöyle dedi: Enes İbn Malik’e dedim ki: “Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in tevriye günü nerede namaz kıldığına dair bir şey hatırlıyorsan bana bildirir misin”? Enes: Mina’da kıldı, dedi. Ben: Nefir günü ikindi namazını nerede kıldı? Diye sordum. Enes: Ebtah’ta kıldı. Ancak sen emirlerinin yaptığı gibi yap, dedi.

حدثنا عبد المتعال بن طالب: حدثنا ابن وهب قال: أخبرني عمرو بن الحارث: أن قتادة حدثه، عن أنس بن مالك رضي الله عنه حدثه :

[ 1764 ] Enes b. Malik r.a. şöyle dedi: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem öğle, ikindi, akşam ve yatsıyı kıldı. Sonra Muhassab’da bir süre uyudu. Sonra Kabe’ye varıncaya dek bineğine bindi ve Kabe’yi tavaf etti.

147- el-Muhassab (mevkii)

[ 1765 ] Aişe radiyallahu anha şöyle dedi: Muhassab, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in yalnızca Medine’ye çıkışı daha kolay olsun diye konakladığı bir yerdi.

[ 1766 ] İbn Abbas r.a. şöyle dedi: Muhassab’da durmak (haccın menasikinden) bir şey değildir. Bu yalnızca Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in konakladığı bir yerdir.

AÇIKLAMA:

Bu bölümde Muhassab denilen yerde konaklamanın hükmünden bahse­dilmektedir.

İbnü’l-Münzir bunun haccın menasikinden olmadığı konusunda ittifak bu­lunduğunu, müstehab olup olmadığında ise ihtilaf olduğunu söylemiştir.

Hz. Nebi, Muhassab’da yavaş giden ile mutedil olan bir olsun, gece­lemeleri, seher vakti kalkmaları ve hep beraber Medine’ye gitmeleri mümkün olsun diye konaklamıştır.

İbnü’l-Münzir, Muhassab’da konaklamanın haccın menasikinden olmadığı­nı, ancak Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in burada konaklamasından dolayı ona uymak amacıyla konaklamanın müstehab olduğunu söylemiştir.

Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’den sonra halifeler de bunu yapmıştır. Nitekim Müslim’in ri­vayetine göre İbn Ömer r.a. şöyle demiştir: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem, Ebu Bekir ve Ömer r.a.üma, Ebtah’ta konaklıyorlardı.

Nafi’ şöyle dedi: Resulullah (s.a.v.) Muhassab’da konakladığı gibi ondan sonra halifeler de konaklamıştır.

Özetle söylemek gerekirse bunun sünnet olmadığını ileri süren Hz. aişe ve İbn Abbas gibilerin kastı, bunun hac fiillerinden olmadığını belirtmektir. Bunun terki sebebiyle bir şey gerekmez.

İbn Ömer gibi bunu gerekli görenler ise, bunun gerekli olduğunu değil, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem uymanın kapsamına dahil olduğunu belirtmiş­lerdir.

Kişinin Muhassab’da öğle, ikindi, akşam ve yatsıyı kılması müstehabtır. Enes’in hadisinin de gösterdiği gibi kişi gecenin bir kısmında burada geceler.

148- Mekke’ye Girmeden Önce Zi-tuva’da Mekke Den Dönerken De Zu’l-Huleyfe’de Bulunan Bathada Konaklamak.

[ 1767 ] Nafi’ şöyle dedi: İbn Ömer r.a., Zi-tuva’da iki dağ yolunun arasında konaklardı, sonra da Mekke’nin üst yanında bulunan yoldan Mekke’ye girerdi. Hac veya umre yapmak için Mekke’ye geldiğinde devesini mescidin kapısına varıncaya kadar çöktürmezdi. Sonra mescid-i haram’a girer, Hacerü’l-Esved’in bulunduğu köşeye gelir oradan başlayarak üçü hızlıca dördü de yürüyerek olmak üzere yedi tavaf yapardı. Sonra tavaftan ayrılarak iki rekat namaz kılar, ardından konakladığı yere döner, Safa ile Merve arasında sa’y yapardı. Hac veya umreden (Medine’ye) dönüşte devesini, Zul Huleyfe’de Batha’da, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in devesini çöktürdüğü yerde çöktürürdü.

نزل بها رسول الله صلى الله عليه وسلم، وعمر، وابن عمر. وعن نافع: أن ابن عمر رضي الله عنهما كان يصلي بها، يعني المحصب، الظهر والعصر، أحسبه قال: والمغرب، قال خالد: لا شك في العشاء، ويهجع هجعة، ويذكر ذلك عن النبي صلى الله عليه وسلم .

[ 1768 ] Halid İbnü’l-Haris şöyle dedi: Ubeydullah’a Muhassab’da konaklama meselesi soruldu. O, Nafi’den şunu nakletti: “Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem, Ömer ve İbn Ömer r.a. orada konakladılar”.

Nafi’ şöyle demiştir: İbn Ömer r.a. Muhassab’da öğle ile ikindiyi (öy­le zannediyorum ki akşamı da) kılardı. Hadisi rivayet eden Halid “yatsıyı kıldığında da şüphem yok” dedi. Sonra bir süre yatardı. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in de bunu yaptığını söylerdi.

AÇIKLAMA:

Bu bölümde şuna işaret edilmektedir: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem konakladığı yerde konaklamak hususunda ona uymak yalnızca Muhassab’a özgü değildir.