Sahih-i Buhari – 13. Kadınların Tuvalet İhtiyaçlarını Görmek İçin Çıkmaları

13. Kadınların Tuvalet İhtiyaçlarını Görmek İçin Çıkmaları

[ 146 ] Aişe (radiyallahu anha validemiz)’den rivayet edilmiştir: Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ‘in hanımları geceleyin tuvalet İhtiyaçlarını görmek üzere menâsı’ denilen yere (ki burası geniş bir arazi idi) çıkardı. Ömer, Hz. Peygamber’e “Hanımlarını ört” diyordu. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ise bunu yapmıyordu. Nihayet bir gece Hz. Peygamber’in hanımlarından Sevde binti Zem’a yatsı namazı vaktinde çıktı. Sevde uzun bir kadındı. Hz. Ömer örtü konusunda âyetin gelmesini şiddetle arzuladığı için ona “Ey Sevde biz seni tanıdık” dedi. Bunun üzerine Allah hicab (örtü) âyetini indirdi.

Hicab ayeti: Ahzab suresi 53. ayettir.

AÇIKLAMA:

Menasi’, el-Baki’ yakınlarında bir yerdir. Hz. Ömer’in “Hanımlarını ört” sözü, evlerinden çıkmalarına engel ol, anla­mına gelir. Çünkü, daha sonra geleceği üzere Hz. Ömer, hicap ayetinin indiril­mesinden sonra Sevde’ye bu konuda bazı şeyler söylemiştir.

Ahzab suresinin tefsirinde geleceği üzere Hz. Ömer hicap ile ilgili ayet’in in­dirilmesini, kendisinin vahiy inmeden önce vahye uygun görüş belirttiği konu­lardan sayardı.

Buna göre Hz. Peygamber’in eşlerinin, tuvalet yapmak için çıktıkları zaman örtünmeleri konusunda farklı durumlar söz konusudur:

1. İlk başta karanlıkta çıkıyorlardı. Nitekim Hz. Âİşe bu hadiste “geceleyin çıkardı” diyerek Hz. Peygamber’in eşlerinin gündüz değil geceleyin çıktıklarını belirtmiştir.

2. Sonra örtünme (hicap) âyeti indirildi, onlar da gerekli elbiseler ile örtün­düler. Ancak onların şahısları bazen ayırt edilebiliyordu.

3. Sonra evlerde tuvalet yapıldı. Bu sayede dışarı çıkmaktan kurtuldular. Bu konu ileride Hz. Aişe’ye iftira atılması olayı ile ilgili olarak gelecektir. O ha­diste Hz. Aişe “Bu olay evlerde tuvaletlerin yapılmasından önce idi” demiştir.

وحدثنا زكرياء قال: حدثنا أبو أسامة عن هشام بن عروة عن أبيه عن عائشو، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: (قد أذن أن تخرجن في حاجتكن). قال هشام : يعني البراز .

[ 147 ] Aişe (r.anha) Nebi Sallallahu aleyhi ve sellem’den şunu rivayet etmiştir: “ihtiyaçlarınız için çıkmanıza izin verildi”. Hişam “yani tuvalet ihtiyacı için” demiştir.

AÇIKLAMA:

İbn Battal şöyle demiştir: Bu hadisten çıkan fıkhî hükümler şunlardır: Kadınların kendi yararlarına olan ve ihtiyaç duydukları tasarrufları yap­maları caizdir.

Alt derecede olan biri doğru gördüğü bir şey konusunda, zorluk çıkarma maksadı taşımaksızın, üst derecedekîne görüşünü bildirebilir.

Bu hadisten Hz. Ömer’in üstünlüğü de anlaşılmaktadır.

Hayır maksadıyla ağır söz söylemek caizdir.

Kişinin, dinen annesi konumunda olan kişiye vaaz vermesi caizdir, çünkü Sevde müminlerin annesidir.

Hz. Peygamber, dinî konularda vahyi beklerdi. Çünkü ortada açık bir ihti­yaç bulunmasına rağmen o vahiy gelinceye kadar hanımlarına örtünmelerini emretmemiştir. Yine onun kadınlara (ihtiyaç İçin dışarı) çıkma konusunda izin vermesi de böyledir.

14. Evlerdeki Tuvaletlerde Tuvalet Yapmak

[ 148 ] Abdullah İbn Ömer r.a. şöyle demiştir: “Bir ihtiyacım için Hafsa’nın evinin damına çıktım. Orada Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in kıbleye arkasını, Şam tarafına önünü dönmüş bir şekilde tuvalet ihtiyacını giderdi­ğini gördüm.”

AÇIKLAMA:

Buharî’nin önceki konunun hemen ardından bu konuyu getirmesinin se­bebi, kadınların tuvalet için dışarı çıkmaları durumunun devam etmediğini be­lirtmek içindir. Bundan sonra evlerde tuvaletler yapılmış ve başka bir zorunluluk bulunmadıkça evden çıkmalarına ihtiyaçları kalmamıştır.

حدثنا يعقوب بن إبراهيم قال: حدثنا يزيد بن هارون قال: أخبرنا يحيى، عن محمد بن يحيى بن حبان: أن عمه واسع بن حبان أخبره: أن عبد الله بن عمر أخبره قال : لقد ظهرت ذات يوم على ظهر بيتنا، فرأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم قاعدا على لبنتين، مستقبل بيت المقدس .

[ 149 ] Abdullah İbn Ömer şöyle demiştir: “Bir gün evimizin damına çıktım. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in Beytü’I-Makdise önünü dönmüş bir şekilde tuvalet ihtiyacını görmek için iki tuğla üzerinde oturduğunu gördüm.”