SÜNEN İBN-İ MACE KİTABU’L-FERAİZ <<2751>> DEVAM: 17- BEBEK (DOĞDUĞUNDA) İSTİHLAL EDİNCE (BAĞIRINCA) MİRASÇI OLUR, BABI

حدّثنا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ الدَّمَشْقِيُّ. ثنا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ. ثنا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ حَدَّثَنِي يَحِيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سَعِيدٍ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عِبْدِ اللهِ وِالمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ؛ قَالاَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم:   ((لاَ

يِرِثُ الصَّبِيُّ حَتَّى يَسْتَهِلَّ

صَارِخَاً)). قَالَ : وَاسْتِهْلاَلُهُ، أَنْ يَبْكِيَ وَيَصِيحَ أَوْ يَعْطِسَ.

Câbir bin Abdillah ve eî-Misver bin Mahreme (r.a.)’den rivayet edildiğine göre; Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir: «Bebek (doğduğunda) bağırarak istihlâl etmedikçe (ses çıkarmadıkça) mirasçı olmaz.» (Râvî) demiştir ki: Bebeğin istihlâl’ı, ağlaması, bağırması veya aksırmasidır. AÇIKLAMA:İlk hadis, sünenimizin 1508 numarasında geçmiştir. Orada da belirtildiği gibi bunu Tirmizi ve Nesai de rivayet etmişlerdir. Bu hadiste beyan edilen bebeğin cenaze namazı ile ilgili bilgi ve alimlerin bu husustaki görüşleri orada izah edilmiştir. Tekrarla. maya gerek yoktur. İkinci hadisi el- Misver (r.a.)’den, müellifimizden başka kim tarafından rivayet edildiğine dair bilgi edinemedim. Bebeğin istihlal’ı, doğduğu zaman ses çıkarması, aksırması, ağlaması manalanna yorumlandığı gibi hayat belirtisini göstermesi mana sına da yorumlanmıştır. İstihlal’ı hayat belirtisi manasına yorum layan alimlere göre bebek doğduğunda ağlama, bağırma, aksırma, nefes alıp verme veya hareket etmek gibi her hangi bir hayat belirtisini gösterdiği zaman, mirasçılık hakkını kazanmış olur ve kendisine mirasçı olunur. İstihlal’ı böylece geniş manaya yorumlayan alimler arasında Sevri, Evzai, Ebu Hanife’nin arkadaşları ve Şafii de bulunur. Bir kısım alimler ise istihlal’ı bağırma manasına yorumlamışlardır. Bunlara göre bebeğin mirasçı olabilmesi ve kendisine mirasçı olunabilmesi için doğduğu zaman bağırması şarttır. Sadece hayat belirtisinin bulunması yeterli değildir. İbn-i Abb as, Cabir bin Abdillah, Şüreyh, Nehai, Malik ve Medine-i Münevvere halkı bu görüşte olanlardandır. Zühri: Ben, aksırmayı istihlal sayma görüşündeyim, demiştir. Şerhü’s-Sünne yazarı: Bir insan ölüp de mirasçısı anne karnındaki bir bebek ise, bebeğin mirası durdurulur. Eğer diri olarak doğarsa mirasını alır. Şayet ölü olarak doğarsa, mirasçılık hakkı yoktur. Ona düşünülen hisse, diğer mirasçılara verilir, demiştir. Bebeğin mirasçılık ve kendisine mirasçı olma durumu hakkında geniş bilgi fıkıh kitabIarında anlatılmıştır. İsteyenler oralara müracaat edebilirler. SONRAKİ