Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN İBN-İ MACE KİTABU İKAMETİ’S-SALAT <<1322>> ((172)) باب ما جاء في صلاة الليل والنها مثنى مثنى 172- GECE VE GÜNDÜZ (NAFİLE) NAMAZIN İKİŞER İKİŞER (REK’AT) KILINMASI HAKKINDA GELEN (HADISLERl BABI
حَدَّثَنَا علي بْن مُحَمَّد. حَدَّثَنَا وَكِيع. ح وحَدَّثَنَا مُحَمَّد بْن بشار، وأبو بكر بْن خلاد. قالا: حَدَّثَنَا مُحَمَّد بْن جعفر. قالا: حَدَّثَنَا شعبة، عَن يعلى بْن عطاء؛
– أنه سمع علياً الأزدي يحدث أنه سمع ابن عمر يحدث عن رَسُول اللَّهِ صَلَى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلَّمْ أنه قال ((صلاة الليل والنهار مثنى مثنى)).
زيادة النهار: قد تكلم عليها الحافظ. وضعفوها. والحديث بدون هذه الزيادة صَحِيْح.
Abdullah bin Ömer (r.a.)’dan rivayet edildiğine göre: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir: «Gece ve gündüz (nafile) namazı ikişer ikişer (rek’at)dır.» Diğer tahric: Ahmed, Ebu Davud, Tirmizi, Nesai, İbn-i Hibban, ibn-i Huzeyme ve Darekutni de bunu rivayet etmişlerdir. AÇIKLAMA:Bu hadise göre gündüz nafilelerinde de gece nafileleri “‘gibi ikişer rek’atin sonunda selam vermek daha üstündür. Ancak bunu İbn-i Ömer (r.a.)’den rivayet eden Nafi’ Abduliah bin Dinar ve bir cemaatın rivayetinde; ”…ve gündüz … ” kaydı yoktur. Yalnız Ali el-Ezdi’nin İbn-i Ömer (r.a.)’den olan rivayetinde bu ilave farkı vardır. Bu konuda İbn-i Abdi’l-Berr şöyle der:
“…ve gündüz… ” kaydını Ali el-Ezdi’den başka hiç kimse İbn-i Ömer (r.a.)’den rivayet etmemiştir. Üstelik bu kayda itiraz etmişlerdir. Yahya bin Main bunu zayıf sayarak: Nafi AbduIIah bin Dinar ve bir cemaat bu hadisi;والنهار ‘gündüz’ kaydı olmaksızın İbn-i Ömer (r.a.)’den rivayet etmişler, demiştir. Nesai de: Bu hadisin senedi güzeldir. Fakat İbn-i Ömer (r.a.)’ın arkadaşlarından bir cemaat el-Ezdi’ye muhalefet ederek;والنهار ‘gündüz’ ziyadesini zikretmemişlerdir, der.
İbn-i Huzeyme, İbn-i Hibban ve el-Hakim bunu sahih görmüşlerdir. Beyhaki de: ‘Bu hadis sahihtir, Aii el-Ezdi’yi Müslim hüccet saymıştır. Sika ravinin ziyadesi makbuldür. Buhari’den bu hadisin durumu sorulunca: Bu hadis sahihtir, diye cevap vererek el-Ezdi’nin tarikiyle bunu rivayet etmiş ve: Bu hadis Muhammed bin Sirin tarikiyle de İbn-i Ömer (r.a.)’den merfu’ olarak rivayet edilmiş, bunun senedindeki ravilerin tümü sika zatlardır, demiştir.’ der.” Hadisin başka senedIeri ve şahidIeri vardır. El-Hafız bunların bir kısmını et-Telhis’te zikretmiştir. GECE VE GÜNDÜZ NAFİLELERİNİN KAÇAR REK’ ATINDAN SONRA SELAM VERİLECEĞİ HUSUSUNDA ALİMLERİN GÖRÜŞLERİ 1- Hanefiler’den Ebu Yusuf ve Muhammed’e göre gece namazında her iki rek’atın sonunda ve gündüz nafilelerinin her dört rek’atından sonra selam vermek efdaldır. 2- Ebu Hanife’ye göre gece ve gündüz nafilelerinin her dört rek’atından sonra selam vermek daha efdaldır. Ebu Hanife’nin delillerinden birisi Müslim’ın Muaz (r.a.)’dan rivayet ettiği şu mealdeki hadistir: “Muaz (r.a.) Aişe (r.anha)’ya: Resulullah (s.a.v.) kuşluk namazını kaç rek’at kılardı? diye sormuş. Aişe (r.anha) : Dört rek’at kılardı ve Allah’ın dilediği kadar fazlalaştırırdı, diye cevap vermiştir,” Diğer bir delili de Ebu Davud’un Aişe (r.anha)’dan rivayet ettiği şu mealdeki hadistir: “Nebi (s.a.v.)’in gece namazı hakkında Aişe (r.anha)’ya soru sorulmuş, kendisi şöyle cevap vermiştir: Resiılullah (sallallahu aleyhi ve sellem) yatsı namazını cemaatla kıldıktan sonra aile efradının yanına döneıdi. Diirt rek’at (nafile) kıldıktan sonra yatağına girerdi.” Hanefi alimleri bu babta rivayet edilen İbn-i Ömer (r.a.)’ın hadisine yukarıda anlatılan gerekçe ile cevap vermişlerdir. 3- Şafii ve Ahmed’e göre tüm nafilelerde her iki rek’at’ın sonunda selam vermek efdaldır. Bu İmamların delillerinden birisi İbn-i Ömer (r.a.)’ın buradaki hadisidir. Buhari; “Nafile namaz ikişer rek’attır” babında şöyle der: “Ammar, Ebu Zerr, Enes, Cabir bin Zeyd, İkrime ve Zühri’nin tüm nafilelerde her iki rek’atın sonunda selam vermenin efdal olduğunu söyledikleri zikredilmiştir. Yahya bin Said el-En, ari demiştir ki: Memleketimizde benim yetiştiğim bütün fıkıhçılar gündüz nafilelerinde her iki rek’atten sonra selam verirlerdi.” 4- Maliki mezhebine göre bütün nafilelerde her iki rek’at’tan sonra selam vermek matlubtur. Dört rek’atın sonunda selam vermek ise mekruhtur. El-Menhel yazarı alimlerin görüşlerine mesned olan delilleri “Gündüz namazı” babında zikretmiştir. SONRAKİ