Muvatta – M U V A T T A

KİTABU’L-FERAİZ

14 – باب مِيرَاثِ مَنْ جُهِلَ أَمْرُهُ بِالْقَتْلِ أَوْ غَيْرِ ذَلِكَ

14. Öldürme Ve Başka Sebeplerle Durumu Belli Olmayanlar:

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ عُلَمَائِهِمْ : أَنَّهُ لَمْ يَتَوَارَثْ مَنْ قُتِلَ يَوْمَ الْجَمَلِ، وَيَوْمَ صِفِّينَ، وَيَوْمَ الْحَرَّةِ، ثُمَّ كَانَ يَوْمَ قُدَيْدٍ، فَلَمْ يُوَرَّثْ أَحَدٌ مِنْهُمْ مِنْ صَاحِبِهِ شَيْئاً، إِلاَّ مَنْ عُلِمَ أَنَّهُ قُتِلَ قَبْلَ صَاحِبِهِ (

Rabîa b. Ebî Abdirrahman’ın alimlerin çoğundan rivayet ettiğine göre Cemel, Sıffîn ve Harre savaşlarında öldürülenler birbirlerine varis olamadılar. Sonra Kudeyd savaşı o-du, onlar da birbirlerine varis olamadılar. Şu kadar var ki akrabasından önce öldüğü bilinenlerin aralarında veraset geçerli olur.

İmam Malik der ki: ihtilaf edilmeyen ve beldemizin (Medi­ne’nin) tüm alimlerince kesin olan hüküm şudur:

Suda boğulma veya öldürülmek ya da ölümün diğer çeşitle­riyle ölen ve birbirinin varisi olan herkes hakkında da uygulanan hüküm böyledir.Hangisinin önce öldüğü bilinmediği zaman katiyen biri diğe­rine varis olamaz. Mirasları öteki varislerinin olur. Hayatta kalan varisleri bunların her birine varis olabilirler.

İmam Malik der ki: Hangisinin önce öldüğü belli olmayan bir kişinin diğer bir kişiye varis olması doğru olmaz. Hangisinin önce öldüğü ilmen ve şahitlerle kesinleşirse birbirlerine varis olurlar. Zira bir köle ve efendisi -ki bu köleyi efendisinin babası azat etmiş­tir- ölünce efendisinin çocukları «onun varisi babamızdır» derler, azatlı kölenin önce öldüğü bilinmiyor ve şahitlik de edilmiyorsa bu çocukların o köleye varis olma hakları yoktur. Ona sadece ha­yatta kalan en yakın akrabaları varis olurlar.

İmam Malik der kiAşağıdaki mesele de buna benzer:

Ana baba bir, iki kardeş ölmüştür. Birinin çocuğu var, diğeri­nin çocuğu yoktur. Her ikisinin de baba bir erkek kardeşleri var­dır. Bunlardan hangisinin önce öldüğü de bilinmemektedir. Ço­cuğu olmayan kardeşin mirası, baba bir kardeşinin olur. Ana ba­ba bir kardeşinin çocuklarının mirastan hiç hakları yoktur.

İmam Malik der ki: Yukarıdakilere benzeyen bir başka mesele de şudur:

Hala ve erkek kardeşinin oğlu veya erkek kardeşinin kızıyla amcası ölmüş olup hangisinin önce öldüğü bilinmemektedir. Bu durumda amca, erkek kardeşin kızına; erkek kardeşin oğlu hala­ya varis olamazlar.