Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
EŞRİBE BAHSİ
DEVAM: 5. Sarhoşluk Veren Maddelerin Kullanılması Yasaklanmıştır
Âişe (r.anha)’dan şöyle dediği rivayet olunmuştur: Ben, Rasûlullah(s.a.v.)’i şöyle derken işittim: “Her sarhoş eden şey haramdır. Bir farak içildiği zaman sarhoş eden içkiden avuç dolusu içmek de haramdır.”
İzah:
Tirmizî, eşribe; Ahmed b. Hanbel, VI, 71, 72, 131.
Metinde geçen “farak” kelimesi “fark” şeklinde de okunabilirse de lügat âlimlerine göre “farak” şeklindeki okunuşu daha fasihtir,
Hattâbi ile en-Nihâye yazarı İbn Esîr’in açıklamasına göre; bir hacim ölçüsü olan “farak”, Hicazhlara göre onaltı ritla, on iki müdde eşittir. Bazıları da onun iki buçuk sa’a eşit olduğunu, “fark” şeklinde okunduğu zaman ise 120 rıtıllık bir hacim ölçüsü anlamına geldiğini söylemişlerdir.
Her ne kadar hadisin zahirinden, bir farak içildiği zaman sarhoş eden bir içkiden bir avuç dolusu kadar içmenin haram, daha azını içmeninse helâl olduğu gibi bir mana çıkıyorsa da aslında burada avuç kelimesi bir ölçü olarak verilmemiştir. Bu kelime burada “çok az bir miktar” anlamında kullanılmıştır. Binaenaleyh hadis-i şerifte, “çoğu sarhoşluk veren bir maddenin azını almak da haramdır” denilmek istenmektedir. Cumhur ulemanın görüşü de budur. Ancak Hanefi imamlarından bazılarının bu mevzudaki farklı düşünceleri 3681 numaralı hadisin şerhinde geçtiğinden tekrara lüzum görmüyoruz.