SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 162-163. Namazda (Sağa – Sola) Bakınmak
Âişe (r.anhâ)’dan; demiştir ki: (Bir defa) Resûlullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) çizgili bir elbise (hamisa) içinde namaz kıldı ve; “Bunun çizgileri beni meşgul etti. Siz bunu Ebû Cehm’e götürün de bana onun enbicâniyyesini getirin” buyurdu.
Diğer tahric: Buhârî, salât; ezan; Müslim, mesâcid; Nesâî, kıble
AÇIKLAMA:
Hamîsa, dört köşeli ve çizgili kumaş demektir. İpekten veya yündendir.Yalnız bu ismi verebilmek için siyah ve çizgili olmak şarttır. İnce ve hacmi ufak olduğu için bu ismi almıştır.
Hadis-i şerifte geçen “Bunun çizgileri benî meşgul etti” cümlesinin mânâsı, “bunun çizgileri neredeyse, gönlümü meşgul edecekti” demektir. Nitekim Buhâri’nin Hz. Âişe’den rivayet ettiği şu hadis bunu açıkça ifade etmektedir: “Ben namazda iken gözüm bu elbisenin çizgilerine ilişti, bana zarar vereceğinden korkuyorum” [Buhârî, salât; Ahmed b. Hanbel, Vl-177; Muvatta’, nida] Açıklamakta olduğumuz Ebû Dâvûd hadisindeki: “Beni meşgul etti” şeklindeki ifâde,Resûlullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in bu çizgilerle gönlünün meşgul olmasına az bir mesafe kaldığını mübalağalı bir şekilde anlatmak için kullanılmıştır. Gerçi Resûl-i Ekrem Efendimizin gönlü bu çizgilerle meşgul olmamıştır ama olsa bile, bu meşguliyet onun yüksek mevki ve şerefine bir noksanlık getirmez. Çünkü o da bir insandır. İnsan olarak o da Nebilik şerefine aykırı olmayan beşerî duygulan taşıyabilir.[Menhel, VI, 10.]
Bu elbiseyi Resûlullah (s.a.v.)’e hediye eden de Ebû Cehm (r.a.) idi. Hediyesi kabul edilmediğinden dolayı kalbinin kırılacağı endişesiyle Hz. Peygamber bu hediyeyi tekrar geri istemek suretiyle yine onun hatırını hoş etmiştir. Zaten Nebi (s.a.v.)’in maksadı, onun hediyesini kabul etmemek değil, namaz esnasında çizgilerinin kalbini meşgul etmesinden korunmaktı.
Enbicânî; Enbicân denilen yerde dokunan bir kumaştır. Bazıları da “Menbic kumaşıdır. Menbic Şam’da mâruf bir şehirdir. İsm-i mensubu ‘bâ’-nm fethi ile “menbecânî” gelir. Hemzesi de mime çevrilir” demişlerse de birinci ihtimal daha kuvvetlidir. Bu kumaş hamîsa’dan daha kalındır. Erişi kalın pamuk veya kalın keten, argacı da yünden dokunur. Ekseriyetle yünden dokunur.
Ebû Cehm (radiyallahü anh)in ismi Âmir b. Huzeyfe’dir. Bazıları isminin Ubeyd olduğunu söylerler. Mekke’nin fethedildiği gün müslüman olmuştur. Ebû Cehm Hazretleri Kureyş kabilesine mensup olup neseb ilmini bilir ve kabilesi arasında sevilir, sayılır bir zat idi. Kabe’nin iki defa bina edildiğini görmüş ve Hz. Muaviye’nin hilâfeti sonlarında vefat etmiştir. Ashâb-ı Kiramdan bir de Ebu Cuheym vardır. Onu bununla karıştırmamak lâzımdır.
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar