SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
155-156. (Kıyamda) Elleri Böğrüne Koymak Ve Kalçalar Üzerine Oturup Elleri Yere Dayamak
Ziyad b. Subeyh ei-Hanefî’den; demiştir ki: İbn Ömer (r.a.)’in yanında namaz kıldım ve (namazda) ellerimi böğrüme koydum. Namazı kılınca (bana şöyle) dedi: “Namazdaki şu hal asılmış kimse(nin hali gibi)dir. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) de bundan nehyederdi.”
Diğer tahric: Nesaî, iftitah
AÇIKLAMA:
Sözlükte “hasıra” kelimesi böğür anlamına gelir. “Tahassür” ise, eli böğründe dikilmek demektir.kelimesi ise, kalçaları yere koyarak yan taraftan ellerin üzerine abanmak demektir. Ancak tarif edilen şekildeki oturuşun bu hadisle bir ilgisi olmadığından bu babın başlığında kelimesinin bulunmaması uygun olurdu. Çünkü hadis sadece kıyamda elleri böğründe durmakla ilgilidir.
Salb kelimesi, “asmakj asılmak” manasına gelir, İbn Ömer (r.a.) Hazretlerinin ifadesinden anlaşılıyor ki, kıyamda bu şekilde duran kişinin manzarası ağaca asılan kişinin haline benzer. Çünkü ağaca asılan kişi ellerini ağacın gövdesi üzerine sarkıtır. Böyle çirkin bir manzara arz etmekten korumak için Resul-i Ekrem (s.a.v.) namaz kılarken kıyamda elleri böğründe durmaktan mü’minleri nehyetmiştir.
Bu nehyin zahirine bakan zahirî ulemasına göre namazda elleri böğrüne koymak haramdır.
İbn Abbas, Aişe, Mücahid, İbrahim en-Nehaî, İmam Malik, Şafiî hazretleriyle Hanefî ve Hanbelî ulemasına (r.a.) göre ise kıyamda elleri böğründe durmak tahrimen mekruhtur. Bezlu’l-mechud sahibinin ifadesine göre metinde geçen “Salb” kelimesine başka mana verenler olmuşsa da bu manalar zayıf görülmüştür. Bu manalardan bazıları şunlardır:
1. Elinde asa tutarak buna dayanmak.
2. Namazda bir surenin sonundan sadece birkaç ayeti okuyarak okunacak süreyi kısaltmak,
3. Kıyamı rüku’u ve sücudu kısaltmak suretiyle namazı çabuklaştırmak.Ancak ulemanın muhakkik ve müdekkiklerine göre bu kelime “asılmış kimse” demektir ki, biz de tercümemizde bu manayı tercih ettik.
Kıyamda elleri böğründe durmaktan nehyedilmenin sebebi üzerinde de çeşitli görüşler vardır:
1. Bazılarına göre İblis devamlı surette eli böğründe gezdiği için namazda böyle durmak yasaklanmıştır. Yine îblis gökten yere eli böğründe inmiştir, (îbn Ebî Şeybe, İbn Abbas’tan rivayet etmiştir).
2. Yahudilere benzemekten korunmak içini yasaklanmıştır.Çünkü onlar namazlarında ellerini böğürlerine koyarlar. (İbn Ebi Şeybe, Hz. Aişe’-den rivayet etmiştir).
3. Cehennem ehli elleri böğürlerinde istirahat ederler. (İbn Ebi Şeybe Hz. Aişe’den ve Mücahid’den rivayet etmiştir. Beyhakî de Ebu Hureyre’den rivayet etmiştir).
4. Musibete uğrayan kimselerin haline benzediği için yasaklanmıştır. Çünkü bir kimsenin başına bir musibet geldiği zaman elleri böğründe kalır. Bu görüş de Hattabî’ye aittir.[Bezlu’l-mechud, V, 174.]
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar