Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
LİBAS BAHSİ
DEVAM: 38. Ölü (Hayvanların) Derilerinin Temizlenmesi) Hakkında (Gelen Hadisler)
Âliye binti Sübey’den rivayet olunmuştur; dedi ki: Uhud’da bana ait bir koyun (sürüsü) vardı. Onlara kıran girdi(de pek çoğu öldü). Bunun üzerine Hz. Paygamber’in hanımı Meymûne’ye varıp bu durumu kendisine anlattım. Meymûne de bana: Onların derilerini alıp onlardan yararlanmalıydın, dedi. (Kendisine): Bu helâl inidir? dedi(m).
Evet. Bir defasında Kureyş’ten bazı kimseler kendilerine ait bir koyunu eşek (sürür) gibi sürüyerek Rasûlullah (s.a.v.)’in yanına geldiler. Rasûlullah (s.a.v.) onlara; “Derisini almalı (ve tabakladıktan sonra ondan yararlanmalı) idiniz” buyurdu. (Onlar bu sözü işitince;) O bir leştir, {onun derisinden nasıl yararlanabiliriz)? dediler. Rasûlullah (s.a.v.): “O deriyi su ve mazı temizler” karşılığını verdi.
İzah:
Nesâî Fer’
4125 numaralan hadis-i şerif, tabaklama ile temizlenen bir derinin içinin de dışı gibi’temizleneceğine ve içine su gibi sıvı maddeler konulabileceği gibi, böyle bir deriden yapılmış elbise giyinmiş iken namaz kılan kimsenin namazının sahih olacağına delâlet etmektedir.
Çünkü sözü geçen hadis-i şerifte Hz. Nebi’in ölü bir hayvanın tabaklanmış derisinden yapılmış bir su tulumundan su içtiği ve “bu derinin tabaklanmak suretiyle temizlenmiş olduğunu” söylediği ifade edilmektedir.
İmam Mâlik’in iddia eltiği gibi, tabaklanan bir derinin sadece dışı temizlenip, içi temizlenmemiş olsaydı içindeki su iç kısımlarına da nüfuz edeceği için Hz; Nebi ondan su içmezdi. Bu bakımdan söz konusu hadis İmam Mâlik’in aleyhine; İmam Şafiî ile Ebû Hanîfe’nin lehine bir delildir.
1426 numaralı hadis-i şerif ise, leş derisinin sadece tabaklamakla te-mizlenmeyip suyun da katkısı ile temizleneceğine delâlet etmektedir.
Avnu’l-Ma’bLid müellifinin ifade ettiğine göre, suyun yardımı iki şekilde olur:
1) Mazı ile karıştırılıp derinin üzerine dökülmesiyle olabilir.
2) Deri tabaklandıktan sonra suyla yıkanmasıyla olabilir. Söz konusu hadis-i şerifin bu manaların ikisine de ihtimali vardır.
Bezlü’l-Mechûd yazarının dediğine göre, bu hadis-i şerif; “Deri, suyun katkısı olmadan sadece tabaklanmakla temizlenmez; mutlaka suyun katkısı da olmalıdır” diyenlerin delilidir. Domuz derisi dışındaki derilerin sadece tabaklanmakla temizlenmiş olacağını söyleyen İmam Mâlik ile Şafiî ve Ebû Hanîfe’nin delilleri ise; bir derinin tabaklanmakla temiz olacağını ifade eden 4123 numaralı hadis-i şerifle, “tabaklanan her deri temiz olur”[Tirmizî, libâs; Aynî Binâye I 361.] mealindeki hadis-i şerifin;. Ancak bu hadis, köpeğin derisinden tabaklanmakla da temiz olmayacağım söyleyen Şâfiîlerin de aleyhine bir delildir. Hanefîler, pisliğine dair hakkında âyet bulunduğu için domuz derisinin bu hadisin hükmüne girmediğini söylerler.