Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
MELAHİM BAHSİ
DEVAM: 18. Kıyametin Kopması
Sa’d b. Ebi Vakkas (r.a)’den; Rasûlullah (s.a.v.)’in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Şüphesiz ben ümmetimin Rableri katında, onlara yarım gün geciktirmesinden aciz olmadığını umarım.”
Sa’de: “Yarım gün ne kadardır?” denildi Sa’d: “Beş yüz sene” cevabını verdi.
İzah:
Bu terceme AIiyyü’l-Kari’nin açıklamasına uygun olarak yapılmıştır. Maksat, kıyametin anılan müddetten önce kopmayacağını ifâde etmektir. Rasûlullah (s.a.v.) bu sözüyle, “ümmetimin Allah katında, yarım gün (beş yüz sene) geçmeden onlar üzerine kıyameti koparmayacak kadar yakınlığı verdir.” demek istemiştir.
İbn Melek ve Tıybî gibi alimler de hadisi Aliyyü’l Kârî’nin anladığı gibi anlamışlardır. Aliyyü’1-Kari, bu manayı İbn Melek’in de tercih ettiğini bizzat keadisi ifade etmiştir. Bu anlayışa göre manâ; “Kıyamet beş yüz sene sonra kopacak” değil, “Beş yüz seneden önce kopmayacak” şeklinde anlaşılır.
Rasûlullah hadiste “beşyüz sene” değil de “Yarım gün” tabirini kullanmıştır. Ravi Sa’d b. Ebi Vakkas bunu, “beşyüz sene” diye izah etmiştir. Ravi bu izahı: “Şüphesiz rabbinin katında bir gün, sizin saydıklarınızdan bin sene gibidir.” (Hacc 47)
Ve gökten yere kadar, olan bütün işleri Allah düzenler, sonra işler sizin hesabınıza göre bin yıl kadar tutan bir gün içinde ona yükselir.” (es-Secde, 32-5) ayetlerine dayanarak yapmıştır.
Alkâmî ise hadisi başka bir şekilde anlayıp izah etmiş, Avnu’l-Ma’bûd müellifi de bu izahı tercih etmiştir.
Alkâmînin izahına göre, hadisin tercemesi şu şekilde olacaktır: “Ben Alkamî’nin izahına göre, hadisin tercemesi şu şekilde olacaktır: “Ben ümmetimin (zenginlerinin mahşerde) Rableri önünde (cennete girmekte fakirlerden) yarım gün sonraya bırakılmaya (sabırda) aciz olmayacaklarını umarım.”
Bu anlayışa göre de yarım gün ahiret günlerindendir ve beşyüz seneye denktir. Bu izaha göre hadis kıyamete hamledilmiştir.
Hadisin kıyametin yaklaşması babında yer alması, Ebû Davud’un da hadisi AIiyyü’l-Kari’nin anladığı gibi anladığına delalet etmektedir.
Tîbî’de karşı anlayışı tenkid etmiş ve bunun vehm olduğunu söylemiştir.