Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
DEHAYA BAHSİ
18-19. (Kesilirken) Üzerine Besmele Çekilip Çekilmediği Bilinmeyen (Bir Hayvanın) Etini Yemek (Caiz Midir)?
Hz. Aişe’den demiştir ki; Ashab-ı kiram’dan bazıları Fahr-i Kainat efendimizin huzuruna gelerek: “Ey Allah’ın Rasûlü, cahiliyyet döneminden yeni kurtulmuş olan bazı kimseler (kesilirken) üzerine Allah’ın isminin anılıp anılmadığını bilmediğimiz (hayvanların) etleri(ni) getiriyorlar biz bu, etlerden yiyebilir miyiz?” diye sormuşlar da Resulullah (S.A.V.): “Bismillah deyiniz ve yeyiniz!” buyurmuştur.
İzah:
Buhârî, tevhid, buyu, zebaih; Ebû Dâvûd, edahi; Nesaî, dahaya, İbn Mâce, zebaih; Muvatta, zebaih
Metinde geçen Bismillah deyiniz ve yeyiniz sözüyle etiymeden önce çekilen besmelenin, hayvanı keserken çekilmesi gereken besmelenin yerini tutacağı kasdedilmiş değildir. Bu cümle ile, müsIümanlar tarafından getirilen bir etin, âit olduğu hayvanın, kesilirken besmeleyle mi yoksa besmelesiz mi kesildiğinin araştırılması gerekmediği, bu etin besmeleyle kesilmiş bir hayvana ait olduğu kabul edilerek besmele ile yenile-bileceği ifâde edilmek istenmektedir.
Durum böyle olunca, kendisine müslümanlar tarafından bir et takdim edilen bir müslüman için önemli olan bu etin ait olduğu hayvanın nasıl kesildiğini araştırmak değil, yerken besmele çekmektir; ancak bu etin ait olduğu hayvanın besmelesiz olarak ya da İslâmî ölçülere aykırı olarak kesildiğine dâir kesin bir bilgisi varsa; o zaman hüküm değişir ve bilgisinin icab ettirdiği şekilde hareket etmesi gerekir.
İmâm Mâlik’e göre; kesilirken besmeleyle kesilip kesilmediği bilinmeyen, fakat müslümanlar tarafından takdim edilen bir hayvanın etini besmele çekerek yemenin helâl olması, İslâm’ın ilk yıllarına aittir; sonradan bu hüküm “Kesilirken üzerine Allah’ı adlanılmayan (hayvan)lardan yemeyin.”[En’âm,121]
âyet-i kerîmesiyle neshedilmiştir.
İbn Abd’il-Berr’e göre; İmâm Mâlik (r.a.)’ın bu görüşü delilsiz ve isabetsizdir; çünkü O’nun, bu hadisin hükmünü neshettiğini söylediği âyet-i kerime Mekke’de nazil olmuştur; oysa mevzûmuzu teşkil eden hadis-i şerif-Medine’de sâdır olmuştur ve Medînelilere söz konusu eti getiren müslümanlar Medine’nin çöllerinde yaşayan bedevî müslümanlardır.