Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
DEHAYA BAHSİ
1. Kurban (Kesmenin) Vacib Olduğu (Konusundaki) (Hadisler)
Mihnef b. Süleym demiştir ki: “Biz Arafat’da Rasûlullah (s.a.v.) ile otururken şöyle buyurdu. “Ey insanlar! Şüphesiz ki her sene her ev halkına bir uhdiyye ve bir atire vardır. Atire nedir biliyormusunuz? Atire halk’ın errecebiyye dedikleri şeydir.
Ebû Dâvûd dedi ki; Atire neshedilmiştir. Bu (atire ile ilgili) haber neshedilmiştir.
İzah:
Tirmizî, edahi; Nesaî: İbn Mâce edahi; Ahmed b. Hanbel IV-215, V-76.
“Dadaya” kelimesi, dâhiye kelimesinin çoğuludur. Hanefi âlimlerinden tbn Abidin’in Şürünbilâlî”den naklettiğine göre “Dahiyye” kelimesi arapçada sekiz şekilde kullanılır: l. Udhiyye 2. IIdhiye 3. Idhiye 4. Idhiyye 5. Dahye 6. Dıhye 7. Edhatiin 8. Idhatün.
Hanefi fıkıh kitaplarından “ed-Dürr’iil Muhtar” isimli eserde açıklandığı üzere bu kelime, aslında kurban bayramı günü anlamına gelmekle beraber, zamanla mecazen kurban bayramı günlerinde kesilen hayvanlara isim olmuştur.
“Çocuk onun yanında koşma çağına erince -İbrahim Ona- yavrum dedi. Ben uykuda görüyorum ki, seni kesiyorum”[Saffât 102] âyet-i kerimesinde de, işaret edildiği gibi tslâmiyette; kurbanın tarihi Hz. İbrahim’in oğlunu kurban etmeğe karar vermesiyle başlar.
Hz. İbrahim’in, Allah için kurban etmeye karar verdiği oğlunun kim olduğu İslâm âlimleri arasında ihtilaflıdır. Bazılarına göre; Hz. İsmail’dir. Bazılarına göre de Hz. İshâk’tır.
“Şerh-u Müsellem-is-sübut” ta Hz. İbrahim’in kurban etmek istediği çocuğun, oğlu İshâk olduğu iddia edilmişse de İbn Abidin (r.a.) gerçekte bu çocuğun hz. İshak olmayıp Hz. İsmail (a.s.) olduğunu çeşitli delillerle isbât etmiştir. İbn Abidin’in açıklamasına göre Cumhur ulemâ da Hz. İbrahim’in kurban etmek istediği çocuğun oğlu İsmail olduğu görüşündedir.