Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
EDEB BAHSİ
DEVAM: 97-98. İnsan Yatarken Hangi Duayı Okur?
el Berâ b. Âzib’den (rivayet edildiğine göre) Rasûlullah (s.a.v.) kendisine: “Yatağına abdestli olarak girince yastığı sağ tarafına al…” buyurmuş Hz. Berâ b. Azib daha sonra (bir önceki 5046. hadisin) benzerini rivayet etmiştir.
İzah:
Bu hadis-i şerifte üç mühim sünnet göze çarpmaktadır:
1. Uykuya yatacak kimsenin abdest alması. Önceden abdestli ise yenilemesi şart değildir.
2. Sağ tarafına yatmak. Çünkü Râsulullah (s.a.v.) her işinde sağdan başlamayı severdi.
3. Allah’ı zikretmek. Müslümanın son işi Allah’ı zikr olmalıdır. Rivayetlerdeki “yüz” kelimesinden maksat bütün vücuddur, “sırtını dayamak,” tabiri de Allah’a itimad etmekten kinayedir.
Bu talimat dahilinde hareket eden kimse o gece ölürse, fıtrat üzere, yani müslüman olarak ölecek, sabaha sağ çıkarsa, hayra isabet edecek, yani bu sünnetlerin sevabını kazanacaktır. Rasûlullah (s.a.v.)’m “Rasulu” kelimesini kabul etmeyip onun yerine “Nebi” kelimesini kullanmasını emr buyurmasının sebebi, ulema arasında ihtilaflıdır. Bazılarına göre bunun sebebi Rasul kelimesinin Nebi (s.a.v.)’den başkasına da ihtimali olduğu içindir. Mazirî ve başkaları “bu bir zikir ve duadır, hangi sözlerle varid oldu ise harfiyyen onları okumak gerekir. İhtimal mükafat o harflere mütealliktir. Belki Nebi (s.a.v.)’e bu harflerle okuması vahy edilmişti. Binaenaleyh aynı kelimelerle eda olunması icab eder” demişlerdir. Nevevî bu kavli beğenmiştir. Ulemadan bazıları da bu hadisle, istidlal ederek hadisi mana itibariyle rivayetin caiz olmadığını söylemişlerdir. Cumhura göre manayı bilen kimsenin manen rivayeti caizdir. Onlara göre burada mana muhteliftir. Böyle yerlerde ise mana itibariyle rivayet bilittifak caiz değildir.