Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
AKDİYE BAHSİ
DEVAM: 7. Hakimin Yanlış Hüküm Vermesi
Abdullah b. Râfi’den; dedi ki: Ben Ümmü Seleme’yi, Nebi (s.a.v.) den şu (bir önceki) hadisi (rivayet ederken) işittim. (Abdullah b. Râfî’ sözlerine devamla şöyle) dedi: Miras ve kaybolup gitmiş bir takım mallar hususunda (iki şahıs Hz. Nebi’e müracaat ederek birbirlerinden) davacı oldular. Bunun üzerine (Hz. Nebi): “Ben, hakkında bana (bir vahiy) inmemiş olan hususlarda kendi re’yimle hüküm veririm” buyurdu.
İzah:
Bu hadis-i şerif, “İki husustan birinin hükmünü, aralarındaki illet benzerliğinden dolayı diğerinde de geçerli kılmak”demek olan kıyasın meşruluğuna delâlet etmektedir. Usûl-i fıkıh âlimleri; bu hadis-i şerife bakarak kıyasın meşruluğuna hükmetmişlerdir.
Bilindiği gibi hâdiseler sınırsız olduğundan, her hâdise hakkında Kitap ve sünnette nass bulunamaz. Fakat Kitap ve sünnette bu hâdiselere asıl teşkil edecek hükümler konmuştur. Kıyas sayesinde toplumlarda olup biten hâdiseleri bu aslî hükümlerden birine bağlamak mümkün olur. Bu hadisin bab başlığı İle ilgisi; hâkimin zahirî delillere göre hüküm verdiği İçin, bazen işin iç yüzüne vâkif olamayarak hatalı hüküm vermekten kurtulamayacağı noktasındadır.