Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
EDEB BAHSİ
DEVAM: 111-112. Asabiyyet (Kavmiyetçilik) Hakkında Gelen Hadisler
Farslı (İranlı)lardan azatlı bir köle olan Ukbe’den demiştir ki: Al bu da benden. Ben Farslı bir gencim diyerek müşriklerden birine bir darbe indirdim. Bunun üzerine Rasûlullah {s.a.v.): bana bakarak: Al bu da benden, ben ensarlı bir gencim, deseydin ya? buyurdu.
İzah:
İbn Mâce, hadis no: 2784.
Hafız İbn Hacer’in “el-İsabe” isimli eserindeki açıklamasına göre “Ebû Ukbe” ensarın azad ettiği Farslı bir köledir. Haşimoğullarının azadlısı olduğunu söyleyenler varsa da bu doğru olamaz. Çünkü eğer bu zat gerçekten Haşim oğullarının azatlısı olsaydı, Resulü Zişan efendimiz O’na: “Ben ensarlı bir gencim” demesini değil, “Ben Haşim oğullarından bir gencim” demesini telkin ederdi. Nitekim (5114) ve (5115) numaralı hadislerle; “bir kavmin azatlısının onlardan olduğunu ifade eden hadis-i şerif [Buhari, feraiz] de bu gerçeği ispat etmektedir.
Bilindiği gibi, Farslıların savaşta düşmana kılıç sallarken “Al bu da benden ben Falancanın oğluyum!” diyerek kavimleriyle övünmeleri adetleriydi, Sözü geçen azadlı genç de darbesini indirirken kavminin bu eski adetine uyarak kendisinin Farsh olmasıyla ifftihar etmişti. Oysa o sırada Fars halkı kâfir idi. Hz. Nebi bu gencin kendisini böyle kâfir bir kavme nisbet ederek öğündüğünü görünce onu bu yanlışlıktan kurtarmak gayesiyle; “Eğer mutlaka bu savaş meydanında darbeni indirirken mensup olduğun kavimle iftihar edeceksen, kâfir bir kavimle değil, müslüman bir kavimle iftihar et. Bu müslüman kavim de ancak ensar olabilir. Çünkü seni hürriyetine kavuşturanlar onlardır ve azatlı köle kendisini azad eden kavimdendir” anlamında: “Ben ensarlı bir gencim deseydin ya” buyurmuştur.