Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
EDEB BAHSİ
DEVAM: 100-101. Kişi Sabahladığı Zaman Hangi Duayı Okur?
Câer b. Meymûn’den (rivayet edildiğine göre) Abdurrahman b. Ebi Bekre, babasına: Ey babacığım her sabah seni: “Allahumme afini fi bedenî, Allahumme afini fi sem’i, Allahumme afini fi basari lâ ilahe illa ente’’ = ‘’Ey Allahım. Sen benim vücudumda (özellikle) kulağıma ve gözüme âfiyet ver, senden başka ilâh yoktur” diye dua ederken duyuyorum. Sabahleyin ve akşamleyin üç(er) defa okuyorsun- (Bunun hikmeti nedir?) diye sormuş da (babası):
-Çünkü ben Rasûlullah (s.a.v.)’i bu duayı okurken işittim. O’nun sünnetine uymayı (gönülden) arzu ettim, diye cevap vermiş.
(Hadisi Ebû Davud’a nakleden iki hocasin)dan biri olan Abbas (b.Abdulazim) bu hadis-i şerif’e (şu sözleri de) ilave etmiştir:
-Sen sabahleyin ve akşamleyin üç(er) defa;
“Allahümme innî eûzu bike minel küfri vel fakri, Allahumme inni eûzu bike min azabil kabri la ilahe illa ente’’
Meali: ‘’Ey Allahım! Küfür’den ve fakirlikten sana sığınırım. Kabir azabından da sana sığınırım”
diyorsun (yüce Allah’a) bu kelimelerle dua ediyorsun (bunun hikmeti nedir)? diye sordum da (bana):
“Ben onun sünnetine uymayı (gönülden) arzu ediyorum da (onun için böyle yapıyorum)” cevabını verdi ve (sözlerine devam ederek) şöyle dedi:
“Rasûlullah (s.a.v.) sıkıntıya düşen’in duası şudur buyurdu.
“Allahumme rahmeteke crcû fela tekilnî ila nesî tarafte aynin ve aslih li şe’nî küllehu la ilahe illa ente’’
Meali: ‘’Ey Allahım! Senin rahmetini umuyorum, beni göz açıp kapayıncaya kadar (bile olsa) nefsime bırakma. Halimi tümüyle düzelt senden başka ilâh yoktur.”
Ebu Davud dedi ki: Bu hadisi bana naklen şeyhlerimden) bazıları (bu hadisi bana rivayet ederken) arkadaşlarının rivayetlerini (daha başka kelimeler) ekleyerek rivayet ettiler.
İzah:
Nesaî. Amelu’l-Yevmi Ve’l-Leyle, hadis nu. 22; Ahnıed b. Hanbel, V, 42.
Mevzumuzu teşkil eden hadis-i şerif metinde geçen duayı sabahleyin ve akşamleyin üçer defa okumanın sünnet olduğunu ifade etmektedir.
Hadis-i şerifte Rasulü Zişân efendimizin fakirlikten Allah’a sığındığı iffade edilmektedir. Oysa Hz. Nebiin: “Allahım, beni miskin olarak yaşat, miskin olarak ruhumu al ve beni miskinler zümresi içerisinde hasret”. “Fakirlik mü’min için atın yanağından sarkan perçemden daha güzeldir.” diye dua ettiği de bilinmektedir. Bu bakımdan zahirde bu dualar arasında bir çelişki varmış gibi görünmektedir. Bu mevzuda Şaiî ulemasından İbn Kuteybe şöyle demektedir: ”Allah’a hamdolsun burada herhangi bir ihtilaf yoktur. Onlar te’vilde yanıldılar ve haksız yere itiraz ettiler. Çünkü onlar fakirlikle miskinliğin ikisi ayrı ayrı olduğu halde aynı olduğunu zannetmişlerdir. Eğer: “Allah’ım, beni fakir olarak yaşat, fakir olarak ruhumu al ve fakirler zümresinde hasret” demiş olsaydı q-zaman delikleri gibi bir tenakuz olurdu.
“Allahım, beni miskin olarak hasret” sözündeki miskinliğin manası tevazu ve boyun bükmektir. Yani Rasûlullah Allah’dan kendisini cebbarlardan ve mütekebbirlerden kılmamasını ve onların zümresinden kendisini haşr etmemesini istemiş gibidir…[İbn Kuteybe, Hadis Mudaası, (Çeviren: M. Hayri Kırbasoğlu), 223.]
“Fakirlik mü’min için atın yağına sarkan perçemden daha güzeldir” sözüne gelince; şüphesiz fakirlik, dünyanın musibetlerinden büyük bir musibettir ve dünyanın acılarından büyük bir acıdır. Kim Allah nzası için musibete sabreder, kısmetine razı olursa Allah bununla dünyada onu süsler ve âhirette sevabını çoğaltır…[İbn Kuteybe, Hadis Mudaası, (Çeviren: M. Hayri Kırbasoğlu), s. 225.]
Bu hadisin senedinde bulunan Cafer b. Meyimin sağlam değildir.