Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
ET’İME BAHSİ
19. Yemeği Sağ Elle Yemek
Abdullah b. Ömer (r.a)’den rivayet olunduğuna göre; Nebi (s.a.v.): “Biriniz (yemek) yediği zaman sağıyla yesin, (bir şey) içtiği zaman da (yine) sağıyla içsin. Çünkü şeytan soluyla yer ve soluyla içer” buyurmuştur.
İzah:
Müslim, eşribe; İbn Mâce, et’ime; Tirmizî, et’ime; Muvatta, sıfâtü’n-nebî; Dârimî, et’ime; Ahmed b. Hanbel, II, 8, 33, 80, 106, 128, 135, 325, 349, III, 202, 254, 293, 297, 322, 327, 334, 344, 357, 362, 387, IV, 45, 46, 50, 383, V, 311, VI, 77.
Bu hadis-i şerif yemeği sağ elle yemenin vacib olduğunu söyleyenlerin delilidir. Çünkü hadisin zahiri burada emrin vücûb ifade ettiğine delâlet etmektedir.
Nitekim Müslim’in rivayet ettiği şu hadis-i şerîf de bu görüşü te’yid etmektedir:
“Bir adam Rasûlullah (s.a.v.)’m yanında sol eliyle yemek yemeye başlayınca (Hz. Nebi) ona:
“Sağ elinle ye!” buyurdu. Adam:
Beceremiyorum, deyince Efendimiz:
“Beceremiyesin! İşte bu adamı (benim emrime uymaktan) ancak kibri menetti” buyurdu. O adam bir daha elini ağzına kaldıramadı.”[Müslim, eşribe]
İmam Gazali, sağ elle yemenin yemek yeme âdabından olduğunu söylemiştir. Yemeği sol elle yemenin sakıncası, yemeği sol elle yiyen şeytana benzemektir. İnsanın, Allah’ın rahmetinden kovulmuş olan şeytana benzemesini Önlemek için sol elle yemek yasaklanmıştır.
Hadis-i şerif aynı zamanda şeytanın hakiki manada eli olduğunu ve yemeği sol eliyle yediğini de ifade etmektedir. Nitekim bu mevzuya 3766 numaralı hadisin şerhinde de temas etmiştik.
Hanefi ulemasından Aynî’nin açıklamasına göre, şeytanların hepsi değil de ancak bir kısmı yerler ve içerler. Bazıları şeytanların hepsinin yeyip içtiğini söylemişlerse de bu doğru değildir.
Bezlü’l-Mcchûd yazarının da ifade ettiği gibi, bu mevzuda çözülmesi gereken bir müşkil vardır; o da Hz. Nebi’in yaş hurmayı sağ eliyle, karpuzu ise sol eliyle yediğine dair Tirmizî’nin Şemâil’de rivayet ettiği hadistir. Tirmizî’nin bu hadisi mevzumuzu teşkil eden hadise aykırıdır.
Ancak aadis âlimleri, Şemâil’deki hadisin senedi zayıf olduğundan mevzumuzu tekşil eden hadisi ona tercih etmişlerdir.