Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SAVM BAHSİ
53. Sadece Cuma Ve Cumartesi Günleri Oruç Tutmakta Ruhsat
Cüveyriyeı bint Haris (r.anha)’dan rivayet edildiğine göre, Cuma günü Cüveyriye oruçlu iken Peygamber (s.a.v.) onun yanına girip; “Dün oruç tuttun mu?” diye sormuştur.
Cüveyriye: Hayır, demiş. Peygamber (s.a.v.); “(Peki) yann tutmayı arzu ediyor musun?”, buyurmuştur. Cüveyriye: “Hayır” demiş. Bunun üzerine Peygamber (s.a.v.): “(O zaman) orucunu boz,” buyurmuştur.
İzah:
Buharî, siyam
Bu hadisi Buharî “cuma gününün orucu cuma günü oruçlu olarak sabahladığında birgün evvel oruç tutmamışsa sonraki günde tutmak istemiyorsa orucunu açması gerekir” adındaki başlık altında zikretmiştir.
Ebû Davud’un bâb başlığı olarak koyduğu “bunda ruhsat” cümlesindeki “bunda” sözünden maksadın ne olduğunda değişik görüşler vardır.
Bezlu’l-mechûd sahibi bu sözün sadece cumartesi günü oruç tutmaya işaret olduğunu söylerken, Menhel sahibi bu işaretin hem cuma hem de cumartesi günleri oruçlarını işaret kabul edilmesinin daha münasib olduğunu söyler. Avnü’l-Mabudda ise bu konuda hiçbir açıklama mevcut değildir. Biz tercememizi el-Menhel sahibinin tercihine uygun olarak yaptık.
Hadis-i şerif bir kimsenin ibâdet zannederek başladığı bir ameli aksi ortaya çıktığı takdirde kesmesi gerektiğini göstermektedir. Çünkü Rasûlullah ibâdet maksadıyla cuma günü oruca başlayan Cüveyriyye (r.anha)’ya bir gün evvel tutmadığını ve birgün sonra da tutmak niyetinde olmadığını öğrenince, orucunu bozmasını emretmiştir.
Yine hadis-i şerif bir gün evveli veya birgün sonrası ile beraber olması şartıyla cuma günü ve cuma ile beraber olmak şartıyla da cumartesi günü oruç tutmanın caiz olduğuna delâlet etmektedir. Ama hadiste sadece cumartesi günü oruç tutmanın caiz olmadığına dair hiç bir işaret mevcut değildir. O bakımdan başlıktaki işaret ismini sadece cumartesi günüyle ilgili görmek pek isabetli değildir.