Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
HARAC – İMARA – FEY’ BAHSİ
20-21.Hz. Peygamberin Ganimetler Paylaşılmadan Önce Ganimet Mallarından Seçerek Alabileceği Payı
Amir eş-Şa’bi’den demiştir ki: Nebi (s.a.v.)’in (ganimetlerde) sayfiyye denilen bir hakkı vardı. (Bu hakka dayanarak) isterse bir köleyi, isterse bir cariyeyi ya da bir atı (seçerek alabilirdi) bunu (ganimetlerden) humus (ayrılmaz)dan önce seçip alırdı.
İzah:
Safiyye: Hz. Nebiin ganimet malları dağıtılmadan önce, onlardan bir câriye, bir köle veya bir kılıcı seçerek alma hakkı vardı ki, seçerek aldığı bu mâllara “Safiyy” ismi verilirdi.
Bu hak, sadece Nebi Efendimize mahsus olduğu için vefatıyla düşmüştür. Kimseye intikal etmemiştir.[Davudoğlu A. İbn Abidin terceme ve şerhi VIII-415.]
İbn Rüşd şöyle diyor: “Kimisi safîyy isminde bir alacağı daha vardı. Peygamber (s.a.y) Efendimiz ganimet daha taksim edilmemişken ortadan kendine bir at, bir câriye veya köle gibi bir şeyi seçerdi ve anamız Safiye ‘nin bu safiye ‘den olduğu rivayet olunmaktadır”[bkz. 2994. nolu hadis.] demiştir. Ulema, bunun Peygamber (s.a.v.) Efendimize mahsus bir hüküm olup ondan sonra bu yetkinin kimseye verilmediği hususunda müttefiktirler. Yalnız Ebû Sevr: “Safı de Peygamber (s.a.v.) Efendimizin sehmi (payı) hükmündedir” demiştir.[Meylani Ahmed, Bidayel-ül Müctehid ve Nihayet-ül Müktesid, 1-588.]
Hatırlanacağı üzere “Safiyy” mevzuu bu bölümün ondokuzuncu babında da geçmişti. Ancak “Safiyy” kelimesiyle at ya da deve koşturmadan kâfirlerden ele geçirilen ve zahmetsiz ele geçtiği için Hz. Nebiin hakkı alan “Fey” dediğimiz ganimet çeşidi kasdedilmiştir. Buradaki “Safiyy” kelimesi ise, gerçek manâsında kullanılmış ve onunla ganimet mallarından humus ayrılmadan önce Hz. Nebiin onlardan seçerek alabileceği bir kılıç, bir köle, câriye veya bir at kasdedilmiştir.
Bu mallar, sadece Hz. Nebie ait olduğu ve Hz. Nebiin seçerek aldığı mallar olduğu için “Safiyy” ismini almıştır. Bu hadis m ur seldir. Çünkü Şa’bî Nebiimizden hadis dinlememiştir.