Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 118-119. Namaza Başladıktan Sonra Okunacak Dualar
Rifa’a b. Rafi ez-Zurkî (r.a.)’den; demiştir ki: Bir gün Nebi’in arkasında namaz kılıyorduk. Başını rüku’dan kaldırınca, “Semiallahü limen hamideh = Allah hamd edeni işitti” dedi. Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in arkasında bulunan bir adamda: “Allahumme Rabbena ve lekel hamd hamden, kesiren, tayyiben, mubareken fih… = Çok çok hamdler, temiz ve mübarek hamdler sana mahsustur, ey hepimizin Rabbi olan Allah’ım!” dedi. Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namaz’ı bitirince; “Biraz önceki duayı okuyan kimdi?” diye sordu. Adam; Bendim, Ey Allah’ın Resulü, diye cevab verdi. Bunun üzerine Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem); “Otuz küsur melek gördüm ki, bunu hangisi önce yazacak diye yarışıyorlardı” buyurdu.
Diğer tahric: Buharî, ezan; Müslim mesacıd; Nesaî, tatbik, iftıtah; Tirmizî, salat; Muvatta, Kur’an ; Ahmed b. Hanbel, III, 106, 158, 188, 191, 252, 269, IV, 340.
AÇIKLAMA: Hafız İbn Hacer’in beyanına göre bu namaz akşam namazı idi. Hadisi şerifte geçen “Başını rüku’dan kaldırınca, semiallahü limen hamideh” sözünün manası, “başım rüku’dan kaldırmaya başladığı anda bu duayı okumaya başladı. Başını rükudan tamamen kaldırdığı anda bu duayı bitirdi” demektir.
Her ne kadar bazı rivayetlerde bu duayı yapanın kim olduğu açıklanmıyorsa da 773 numaralı hadis-i şerifte bu zatın sahabîden Rifaa(r,a.) olduğu açıklanmaktadır.
Resul-i Ekrem (s.a.v.)’in bu duayı okuyanın kim olduğunu ısrarla sorma-sındaki hikmetse, bu kişinin yaptığı işi beğendiğini ve başkalarının da okumasını arzu ettiğini ilan etmektir. Metinde geçen kelimesi üç ile dokuz arasındaki sayıları ifade etmek için kullanılır. Yirmi dokuzdan fazlası için de kullanılabileceği söylenmiştir.
Hadisin zahirine bakılırsa bu duanın sevabını yazmakta yarış eden melekler insanın önünde ve ardında bulunan Hafaza meleklerinden başkadır.
Nitekim Buharî ve Müslim’in ittifakla Ebu Hureyre (r.a.)’den. rivayet etikleri bir hadiste şöyle buyuruluyor: “Şüphesiz Allah Teala’nın, yollarda gezer, ehl-i zikri arar melekleri vardır. Onlar aziz ve celil olan Allah’ı zikreden bir cemaat bulunca bir birlerine, Aradığımız buradadır; geliniz, diye seslenirler. Melekler de ehl-i zikri, dünya semasına kadar kanatlarıyla çevrelerler…” [Buharî, deavat; Müslim, zikir]
Bu meleklerin sayısının otuz küsur oluşundaki hikmet şu olabilir: Bu duayı teşkil eden harflerin sayısı 34’tür. Her harfin sevabını yazmakla ayrı bir melek görevlendirilmiştir. Çünkü bu harflerdeki sevab o kadar çoktur ki, bir meleğin ancak bir tanesinin sevabını yazmaya gücü yeter.
Bilindiği gibi bu hadisin bir benzeri de 763 numarada geçmişti.