Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 117-118. Namazda Sağ Elin Sol El Üzerine Konulması
Tavus’dan; demiştir ki: Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namazda iken sağ elini sol eli üzerine koyar ve onları göğsü üzerinde kavuştururdu.
Ebu Davud rivayet etmiştir.
AÇIKLAMA: Sünen üzerine yazılmış olan büyük şerhlerden Avnü’l-Ma’bud’ da metin üzerine şu ilave bulunmaktadır; el-Miziy, el-Etraf isimli eserinin el-Merasîl bölümünün “Ta Harfi” kısmında şunları söylemektedir: “Bu hadisi Ebu Davud, Kilabu’l-Merasîl’de tahric ettiği gibi Beyhakî de el-Ma’rife isimli eserinde bu hadisin mürsel olduğunu söylemiştir.” Bu ifadeden anlaşılıyor ki, namaz kılarken sağ elin sol el üzerine konularak ellerin göğüs üzerinde bağlanacağını ifade eden bu hadis aslında mürsel bir hadistir.
Ancak mürsel hadisi mutlak delil kabul eden ulema Çoğunlukta olmakla beraber Şafiî ve Hanefî uleması onu bazı şartlar ve kayıtlarla kabul ederler.
Şafiîlere göre mürsel bir hadis Said b. el-Müseyyeb kanalıyla gelmişse mutlaka delil sayılır. Onun dışında bir kimseden gelmişse onu te’yid eden başka bir sağlam rivayetin bulunması şarttır. Her ne kadar bu hadisi bir de Kabîsa b. Heleb babasından, İbn Huzeyme de Sahihinde Vail b. Hucr’dan rivayet etmişse de Bezlu’l-mechud sahibi bu rivayetleri gerek senet ve gerekse metin yönünden tenkit etmiş özellikle, “ellerini göğsünün üzerinde kavuştururdu” cümlesinin bu hadisin aslında bulunmadığını birçok delillerle ortaya koymuştur. [Bezlu’l-Mechud, IV, 483-485]
Netice olarak şunu söylemek mümkündür: Namazda sağ elin sol el üzerine konulacağına dair sahih hadis çoksa da ellerin nerede kavuşturulacağı üzerinde sahih bir hadis bulunmamaktadır. Ellerin göbeğin altına konacağını ifade eden hadis-i şeriflerin daha kuvvetli olduğunu kabul eden alimler bulunduğu gibi, ellerin göbeğin üst tarafında kavuşturulacağını ifade eden hadislerle amel eden ulema da vardır. Biz bu mevzudaki delillerin münakaşasını ve mezheb imamlarının görüşlerini 754 ve 756 nolu hadislerin açıklanmasında naklettik. Bu mevzuyu Hanefî alimlerinden İbnu’-l-Hümam’ın sözleriyle kapatıyoruz:
“Ellerin göbeğin altında mı, yoksa üstünde mi kavuşturulacağı konusunda ulema her ne kadar ihtilaf etmişse de gerçek şu ki bu mes’elede her iki tarafın dayandığı deliller kuvvet itibariyle müsavidir.” [el-Menhel, V, 166]