Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
NİKAH BAHSİ
10. Beş Defadan Aşağı Emmek (Evlenmeyi) Haram Kılar Mı?
Aişe (r.anha) demiştir ki: Allah’ın Kur’an’da indirdiği (ayetler) içerisinde “on (defa) emme (nikahı) haram kılar” (ayeti de) vardı. Sonra (bu ayetteki on defa emme kaydı), “kesinlikle bilinen beş (defa süt) emmek (nikahı) haram kılar” (ayeti) ile neshedildi. Bu beş emme (ile ilgili ayet de neshedildiği halde) Kur’an’da bulunan (ayetler)den olmak üzere (kendilerine nesih haberi ulaşmayan kimseler tarafından) okunurken Nebi Sallallahu aleyhi ve sellem vefat etti.
Diğer tahric: Müslim, reda’; Tirmizî, reda’; Muvatta, reda’; Darimî, nikah. Benzeri kısa hali: İbni Mace, nikah (1942).
AÇIKLAMA:
Şafiî ulemasından Nevevî’nin açıklamasına göre bu hadis’in manası şudur: Nikahı haram kılan sütün beş defa emilen süt olduğunu ifade eden ayet Resûlullah’ın hayatının son zamanlarında neshedildiği için bu ayetten haberi olmayan kimseler onu Resûl-i Ekrem’in vefatından sonra da okumaya devam ettiler. Daha sonra neshe-dildiğini ifade eden’haber kendilerine ulaşınca, bundan vazgeçtiler ve saha-bîler bu ayetin okunmasının neshedildiği hususunda icma’ ettiler. Biz de tercümemizde parantez içindeki kelimelerle bu manaya işaret ettik. Nesh Üç Kısımdır.
1. Hem hükmü, hem de okunması neshedilen ayetler: “Kesinlikle bilinen on defa süt emmek nikahlanmayı haram kılar” ayeti gibi,
2. Okunması neshedilen fakat hükmü neshedilmeyen ayetler. “Kesinlikle bilinen beş defa süt emmek (nikahlanmayı) haram kılar”, ayeti ile “ihtiyar bir erkekle ihtiyar bir kadının zina ettikleri zaman onlarj recmediniz” ayet-i kerimesi gibi.
3. Hükmü nesholunup fakat okunması nesholunmayan ayetler Kur’an-ı Kerimdeki mensüh ayetler genellikle bu nevidendir. “Ve sizden ölüp de karılarını geride bırakanlar, karılan için bir yıla kadar evlerinden çıkmamak üzere bir nafaka vasiyet etmelidirler.”[Bakara 240.] ayet-i kerimesi gibi İslami-yetin ilk yıllarında ölürken arkalarında eşleri kalacak olan kimselerin onlara bir sene hiç dışarı çıkmadan besleyecek kadar bir mal, giyecek ve mesken vasiyyet etmeleri bu ayet gereğince üzerlerine farz idi. Ve kocasından boşanan kadınların iddeti de. bir sene idi. Sonra bu ayet-i kerime “içinizden ölenlerin geriye bıraktıkları eşleri dört ay ongün(bekleyip) kendilerini gözetlerler. Sürelerini bitirince artık kendileri için uygun olanı yapmalarında size bir günah yoktur. Allah yaptıklarını haber alır”[Bakara 234] ayeti kerimesiyle neshedilerek kocası ölen kadının iddet süresi bir yıldan dört aya indirildi.