Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
ET’İME BAHSİ
DEVAM: 33. Ehli Eşeklerin Etini Yemek
Amr b. Şuayb (b. Muhammed b. Abdullah b. Amr b. Âs)’ın dedesinden rivayet olmuştur; dedi ki: Rasûlullah (s.a.v.) Hayber (Savaşı) günü, ehli eşek ile pislik yiyen hayvanların yenilmesini ve (üzerine) binilmesini yasakladı.
İzah:
Nesaî, dahâya
Bu babda yer alan hadisi şerifte ehli eşek eti ile cellale denilen pislik yemeye alışkın hayvanların etlerini yemenin ve üzerlerine binmenin yasaklandığı ifade edilmektedir.
Pislik yemeye alışmış olan hayvanların etlerini yemenin ve üzerlerine binilmesinin hükmünü 3785-3787 numaralı hadislerin şerhinde, ehli eşek eti yemenin hükmünü de bir önceki hadisin şerhinde açıkladık.
Hattabi’nin dediği gibi; “İbn Abaas’ın dışında tüm İslam alimleri ehli eşek eti yemenin helâl olmadığını söylemişlerdir. Ancak büyük bir ihtimalle, ehli eşek elinin yasaklanması haberi kendisine ulaşmayan İbn Abbas onların etini yemenin helal olduğunu söylemiştir.”
Nebi s.a.v.’in ehli eşek eli yemeye izin verdiğini ifade eden 3809 numaralı İbn-i Ebcer hadîsine gelince, Musannif Ebû Davud’un süz konusu hadisin sonunda bizzat açıkladığı gibi bu hadis çok karışık yollarla rivayet edilmiştir. Bu bakımdan hadisin senedinde ihtilaf vardır. Dolayısıyla itimada şayan değildir.
Nevevî; bu hadis’in senedinde ihtilaf bulunduğunu, hadisin sahihliği kabul edilse bile Nebi s.a.v.’in eşek etinin yenilmesine dair verdiği bu iznin zaruret halinde olduğunu kabul etmek icab ettiğim söylüyor.
Nitekim Beyhakî de bu hadis’in senedinde ızdırap bulunduğunu söylemiştir.
İbn Abdi’l-berr’in de ifade ettiği gibi, aslında Ali r.a., Abdullah b. Ömer, Abdullah b. Amr, Cabir, Bera’, Abdullah b. Ebî Evfa, Enes, Zahir el-Eslemî gibi pek çok sahabiler Nebi s.a.v.’den ehli eşek etinin haram kılındığına dair sahih ve hasen hadisler rivayet etmişlerdir. Bu bakımdan 3809 numaralı muzdarib bir hadisin böylesine sağlam hadisler karşısında bir hüccet teşkil etmesi düşünülemez.
Bu hadis’in sahih olduğu kabul edilse bile Nebi s.a.v. bu izni kıtlık yılı sebebiyle arız olan umumi açlık nedeniyle vermiş olabilir.
Hazimi ise, Nebi s.a.v.’in ehli eşek etinin yenmesine bir süre izin verdikten sonra onu tekrar yasaklamasını bir nesih olayı olarak değerlendirir. İbn Şahin de sadece biri müsbet, biri nehiy ihtiva eden iki haberi vermekle iktifa eder. Nesihten söz etmez.