Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
124-125 Öğle Namazındaki Kıraatla İlgili Hadisler
Ata b. Ebî Rebah’dan rivayete göre Ebu Hureyre (r.a.) şöyle demiştir: Her namazda Kur’an okunur. Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in bize duyurduğunu biz de sizlere duyuruyoruz. Bizden gizlediğini biz de sizden gizliyoruz.
Diğer tahric: Buharî, ezan; Müslim salat; Nesaî, iftıtah; İbn Mace, İkame; Ahmed b. Hanbel, II, 348, 446; V, 197; VI, 448.
AÇIKLAMA: Bu hadis-i şerif, imam Ahmed’in Müsned’i ile Müslim’in Sahih’inde, “her namazda kıraat vardır” şeklinde rivayet edilmiştir. Bundan, kıraatin her namazda farz olduğu anlaşılır. Bu hadis Müslim’in diğer bir rivayetinde; “Resul-i Ekrem (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namazın tümünde okurdu” şeklindedir. Müslim’in bu rivayeti namazın her rekatında Kur’an okumanın farz olduğunu ifade eder. Bütün rivayet farklarıyla beraber hadis-i şerif, “hiç bir namazda Kuran okunmaz” diyenlerle, “öğle ile İkindi namazlarında kıraatin farz olduğunu” inkar edenlere karşı bir hüccettir.
“Resul-i Ekrem’in bize duyurduklarını biz de sizlere duyuruyoruz” sözü, bu hadisin hükmen merfu bir hadis olduğunu gösterir. Çünkü bu sözün manası, “kıraatin nerelerde açık nerelerde gizli olacağını biz Resul-i Ekrem’den aldık, aldığımız gibi de size gösteriyoruz” demektir. Ayrıca bu sözden cehrî okunacak yerde cehrî, gizli okunacak yerde de gizli okumak gerektiği anlaşılır.
Tahavî’nin rivayetinde Ebu Hureyre’nin şöyle dediği naklediliyor: “Resul-i Ekrem bize imam olurdu da bazen gizli bazen da açıktan okurdu. Açık okuması akşam, yatsı, sabah, cuma, bayram namazlarında, gizli okumasida öğle ve ikindi namazlarıyla akşamın üçüncü, yatsının son iki rekatleri gibi yerlerde olurdu.” Bunlar, üzerinde ulemanın ittifak ettiği meselelerdir. İstiska namazında Ebu Yusuf, Muhammed, Şafiî ve İmam Ahmed’e göre sesli okunur. Ay ve güneş tutulması namazlarında Ebu Hanife ile Muhammed’e göre gizli, Ebu Yusuf’a göre sesli, Şafiî’ye göre güneş tutulmasında gizli; ay tutulmasında açık okunur. Diğer nafile namazlara gelince gündüz kılınan nafilelerde açık okunamaz. Gece kılınan nafilelerde ise, gizli veya açık okumak ihtiyarîdir. İmam Nevevî’nin beyanına göre, gece kılınan nafile namazları hakkında Şafiî mezhebinde iki görüş vardır:
1. Açık okunur; 2. Açık veya gizli okumak ihtiyarîdir.
Yalnız başına namaz kılan kimsenin, sesli kılınan sabah, akşam, ve yatsı namazlarını sesli kılması Malikîlere ve Şafiîlere göre müstehabtır. Ebu Hanife’ye göre ise, ihtiyarîdir. [Ahmed Naim, Tecrid Tercemesi, II, 611]