SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
69. Birbirine İmam Olan İki Kişinin Namazda Nasıl Duracakları
Enes b. Malik’den; demiştir ki; Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (bir defa) Ümmü Haram’a geldi. (Ev halkı) Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’e yağ ve hurma ikram ettiler. Hz. Nebi de; “Şunu (yağ) tulumuna, şunu (hurmayı) da kabına geri götürünüz. (Çünkü) ben oruçluyum” buyurdu. Sonra kalktı, bize iki rekat nafile namaz kıldırdı. Ümmü Süleym ile Ümmü Haram da arkamızda namaza durdular.
Sabit dedi ki: Ben, Enes’in -sadece- “Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) beni sağına, sergi üzerine durdurdu” dediğini biliyorum (o kadar)”
Diğer tahric: Buharî, savm; Ahmed b. Hanbel, III, 108, 188, 348.
AÇIKLAMA: Resul-i Ekrem’in Ümmü Haram (r.anha)’mn evine böyle rahatça girip-çıkması üzerinde ilim adamları uzun uzadiya durmuşlar ve neticede bizzat bu büyük İslam hanımının Resulullah’ın süt annesi ve süt teyzesi olduğunda birleşmişlerdir.
Hadis-i şerifte geçen “bize iki rekat nafile namaz kıldırdı” cümlesinden, cemaatle nafile namaz kılmanın caiz olduğu anlaşılmaktadır.
Nafile namazları cemaatle kılmanın hükmü mezheblere göre şöyledir:
1. Mali kilere göre: Küsuf, istiska ve bayram namazlarından sevab hasıl olması için bu namazların cemaatle kılınması şarttır. Bu namazları sünnet üzere kılmak ancak cemaatle kılmakla gerçekleşir. Teravihi cemaatle kılmak ise müstehabtır. Bunların dışında kalan nafile namazlar, çokça girilip çıkılmayan bir evde (sayıları iki veya üçü geçmeyen) az bir cemaatle kılınırsa mekruh değildir; yoksa mekruhtur.
2. Hanbelîlere göre; bütün nafile namazları cemaatle kılmak sünnettir.
3. Şafiîlere göre; bayram, teravih ve ramazanda vitr namazlarının cemaatle kılınması mendubdur. [el-Cezîri, Kitabu’l-Fıkh ale’l-Mezahibi’l-Erbaa, I, 407]
4. Birbirini davet etmeksizin üç kişiyi geçmeyen kişilerin cemaatle namaz kılmaları Hanefî mezhebine göre de caizdir.
Ayrıca bu mevzu için 603. hadisin şerhine de bakılabilir.
Yine bu hadis-i şerifte Hazret-i Enes’in Resul-i Ekrem’in sağ tarafına durduğu ve onun gerisinde de kadınların durduğu ifade ediliyor ki, Hanefî mezhebinin görüşü de budur.Cemaat içerisinde bir erkekle birkaç kadın bulunduğu zaman bu şekilde durulur. Erkeğin imamla aynı hizada bulunması da zarar vermez. Ancak diğer üç mezhebe göre erkeğin, imamın sağına durması mendub ise de, imamla aynı hizada bulunması mekruhtur. Kadınlar ise, bütün mezheblere göre, çocukların gerisinde bulunurlar. Bu hadis-i şerifte olduğu gibi eğer çocuk yoksa, erkeklerin gerisine dururlar.
DEVAM
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar