Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
FERAİZ BAHSİ
DEVAM: 17. (İslamiyette Kötülük Üzerinde Yardımlaşma Üzerine Yapılan Bir Antlaşmanın Hükmü)
Asım el-Ahvel’den demiştir ki: Ben Enes b. Malik’i Rasûlullah (s.a.v.) bizim evlerimizde muhacirlerle ensar arasında (kardeşlik) antlaşması yaptı” derken işittim. (Enes bunu söyleyince) kendisine: Rasûlullah (s.a.v.) “İslamda antlaşma yoktur” buyurmamış mıydı?- denildi (Oda) iki yahut da üç defa “Rasûlullah (s.a.v.) bizim evlerimiz de muhacirlerle ensar arasında (kardeşlik) antlaşma(sı),yaptı.” cevabını verdi.
İzah:
Buharî, i’tİsam, kefale, edeb; Müslim, fedailüssahabe; Ahmed b. Hanbel III-lll, 145, 281.
Hılf: Ikı kısmın birbirlerine yardımda bulunacaklarına ve birbirlerini takviye edeceklerine dair ittifak etmeleridir. Cahıliyyet devrinde arab kabileleri başkalarıyla çarpışmak ve onlara baskı yapmak için birbirleriyle muahede yaparlardı. Bu türlü ittifak Rasûlullah (s.a.v.)’in:
“İslâm’da ahidlesme yoktur” hadisiyle yasak edilmiştir. Fakat yine ca-hiliyet devrinde mazluma yardım ve sılairahim gibi şeyler için de ittifak yapılırdı. Bu hayır ve hakka yardım için yapıldığından îslamiyette de meşru plarak kalmıştır. Rasûlullah (s.a.v.):
“Cahiliyyet devrinde olan herhangi bir ahidleşmeyi İslâm ancak şiddet (kuvvet) yönünden artırmıştır.’* buyurarak bu nevi ittifakın neshedilme-diğini anlatmak istemiştir.
Taberi: “Bugün ittifak ve sözleşme caiz değildir. Çünkü hadisdeki kardeşlik ve bu kardeşlikle birbirlerine mirasçı olmak gibi şeylerin hepsi “rahim akrabaları, birbirine daha yakındır[Enfâl 75] âyetiyle neshedilmiştir demiştir. Neyevî de şunları söylemiştir: “Mirasa taallûk eden şeylerde cahiliyyet ittifakına muhalefet göstermek Cumhuru ulemaya göre müstehabtır. Fakat İslam’da kardeşlik ve Allah’a taat hususunda ittifak dinde yardım almak, hakkı ikame için dayanışmak bakidir. Neshedilmemiştir…”
Hasılı birbirine zıt gibi görünen bu rivayetlerden anlaşılan budur. Yani İslam’da ahidleşme yoktur hadisinden murad şer’en yasak olan miras ittifakı gibi şeylerdir. Cahiliyyet devrinden beri yapılagelen herhangi bir ittifakı İslam’ın ancak kuvvetlendireceğini bildiren hadis ise meşru olan kardeşlik ve din hususunda yardımlaşma ittifakıdır.[Ahmed Davudoğlu, Sahih-i Müslim X, 448-449.]