SÜNEN EBU DAVUD
EDEB BAHSİ
37. Tecessüs (Gizli Kusurları Araştırma) Haramdır
Hz. Muaviye’den (rivayet edildiğine göre) Rasûlullah (s.a.v.): “Eğer sen insanların gizli kusurlarını araştıracak olursan onları (n ahlâkını) bozmuş olursun” yahutta “neredeyse bozacak duruma gelirsin” buyurmuştur. Ebu’d-Derda dedi ki: “Bu, Muaviye’nin Rasûlullah (s.a.v.)’den işittiği (ve gereğince amel ettiği için kendisinden) yararlandığı bir sözdür.”
İzah:
Hz. Ebu’d Derdâ’nın Allah’dan Muaviye’nin hakkiyle yararlanmasını niyaz ettiği bu hadis-i şerif, insanların şahsî kusurlarını araştırmanın haramlığına delâlet etmektedir. Nitakim Kur’an-i Kerimde yüce Allah: “Birbirinizin kusurunu araştırmayın”[Hucurât 12] buyurmuştur.
Yine hadis-i şerifte bir kimsenin kusurlarını araştırmanın o kimsenin helakine sebep olabileceği ifade buyuruluyor.
Gerçekten kusurları araştırılıp ortaya çıkarılan bir insan, artık kusurlarının herkes tarafından bilindiğini düşündükçe yavaş yavaş utanma duygusunu tamamen kaybedip herkesin gözleri önünde kusur işlemekten çekinmez bir hale gelir. Çünkü utanma duygusunu kaybeden insan, artık her kusuru işleyebilir. Nitekim bir hadis-i şerifte “Utanmazsan dilediğini yap!..”[Buhari, Edeb] buyurulmuştur. Ebû’d-Derdâ’nın sözünün tercemede gösterdiğiniz anlama geldiği, Bezlu’I-Mechûd’da o ibare ile ilgili açıklamadan anlaşılmaktadır.
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar