Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
DİYAT BAHSİ
DEVAM: 12. Hanımı İle Birlikte Birisini Bulan Kişi Onu Öldürebilir Mı?
Ebu Hureyre (r.a) den; şöyle dedi: Sa’d b. Ubâde, Rasûlullah (s.a.v)’e; “Hanımımla birlikte bir erkek bulsam, dört şahit getirinceye kadar ona mühlet mi vermeliyim? (Ne dersin?)” dedi. Rasûlullah (s.a.v): “Evet” buyurdu.
İzah:
Müslim, Liân
Hadisin, Sahih-i Müslim’deki rivayetinde Rasûlullah (s a v) in: “Şüphesiz Sa’d gayretli (kıskanç) dir. Ama ben ondan kıskancım, Allah da benden daha kıskançtır” buyurduğu zikredilmiştir.
Metinde gördüğümüz gibi, Sa’d b. Ubâde (r.a) Hz. Nebi (s.a.v) e; hanımını yabancı bir erkekle yakalayan kişinin onu öldürüp öldüremeyeceğini sormuş, Rasûlullah’da; “Hayır” cevâbını vermiştir. Bunun üzerine Sa’d efendimize; “Sana hak dinle ikramda bulunan Allah’a yemin ederim ki öldürür” demiştir. Tabi bu, Rasûlullah’in verdiği bir hükme karşı çıkmak değil, bu durumla karşı karşıya kalan birisinin sabredemeyip cinayet işleyebileceğine ihsasla efendimiz ruhsat vermeyince susmuş, edep dairesinin dışına çıkmamıştır.
Hz. Nebi (s.a.v) in, Sa’d için: “Şu büyüğünüzün dediğine kulak verin” buyurması, Aliyyûl-Kâri’nin dediğine göre, Sa’d için bir özür beyanı ve onun söylediğinin sırf gayretinden dolayı olduğuna dikkat çekmektir. Yoksa birisini öldüren kişiyi övmek değildir.
Üzerinde durduğumuz hadis-i şerifler, karısının yanında yabancı bir erkek bulan kişinin, onu öfdüremeyeceğine delâlet etmektedir. 4417 numaralı hadis-i şerifi izah ederken, Hz. Ömer (r.a) in bir haberine istinaden, hanımı ile zina halinde iken birisini yakalayan kişinin, her ikisini de öldürmesi hâlinde kendisine kısas uygulanmayacağını, İbn Kudâme’nin Muğnî’sinden nakletmiştik.
Hz. Ali ise, katilin dört şahit getirememesi hâlinde kısas uygulanacağını söylemiştir. İmâm Şafiî de, Hz. Ali’nin bu sözüne işaret ettikten sonra, “Biz de bunu alırız” demiştir. Ancak İmâm Şafiî (r.a) bu durumla karşılaşan birisinin, muhsan olmaları hâlinde karısı ile zina etliği erkeği öldüren kişinin Allah katında mes’ul olmayacağım ama kısasian kurtulamayacağını söyler.
Ahmed b. Hanbel’e göre ise, şayet adamı öldüren kişi onları zina halinde iken yakaladığına dair şahit getirirse maktulün kanı hederdir. Ebû Sevr ve İshâk da aynı görüştedir. Bu konuya 4417 nolu hadiste temas etmiştik.
İmam Nevevî, birisini öldürüp de sonra onu karısı ile birlikte bulduğunu iddia eden kişi konusunda ulemânın ihtilâf ettiğine işaret ettikten sonra, Cumhura göre beyyine getiremediği yada maktulün vârisleri ikrar etmedikleri takdirde iddiasının kabul edilmeyip kendisine kısas tatbîk edileceğini ama, Allah katında kendisine bir mes’ûliyet teretüp etmediğini söyler.
Nevevî’nin bildirdiğine göre bazı Şâfiîler; Sultanın emri olmadan muhsan bir zânîyi öldüren kişi mutlaka kısas edilir. Ancak Nevevî önceki görüşü daha sahih bulur.